Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

Transliteration

bhobho ṛṣivara śreṣṭha tuṣṭāhaṃ tava bhaktitaḥ | varaṃ yācaya me vipra parāśara mahāmate

Translation

દેવીએ કહ્યું— હે શ્રેષ્ઠ ઋષિવર! તારી ભક્તિથી હું પ્રસન્ન છું. હે વિપ્ર, હે મહામતિ પરાશર! મારી પાસે વર માગ।

Word by Word

• भोभो: O! O!
• भोभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भोभो (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle; संबोधनार्थ)

• ऋषिवर: best of sages
• ऋषिवर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषीणां वरः)

• श्रेष्ठ: O excellent one
• श्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तुष्टा: pleased
• तुष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; √तुष् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• भक्तितः: because of (your) devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; ‘-तः’ = तसिल्-प्रत्ययार्थ (from/because of)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• याचय: ask (request)
• याचय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √याच् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: from me / to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative sg; enclitic)

• विप्र: O brāhmaṇa
• विप्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• पराशर: O Parāśara
• पराशर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पराशर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् मतिः यस्य सः)

Speaker

Mahādevī (Gaurī/Nārāyaṇī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (Narmadā bank)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Parāśara

Visual Art Cues

Scene: Devī appears before Parāśara, addressing him as the best of sages, her posture benevolent, hand raised in boon-giving gesture (varada-mudrā), riverbank as backdrop.

Characters & Entities

• Mahādevī
• Parāśara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace responds to sustained devotion; boons are framed as the fruit of bhakti and tapas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā-bank sacred region where Parāśara’s devotion pleased the Goddess (context: Pāreśvara area).

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite; the verse depicts the culmination of tapas/bhakti—Devī’s invitation to request a boon.