Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

प्रादुर्भावमिमं कौर्म्यं येऽधीयन्ते द्विजोत्तमाः । येऽपि शृण्वन्ति विद्वांसो मुच्यन्ते तेऽपि किल्बिषैः

Transliteration

prādurbhāvamimaṃ kaurmyaṃ ye'dhīyante dvijottamāḥ | ye'pi śṛṇvanti vidvāṃso mucyante te'pi kilbiṣaiḥ

Translation

હે દ્વિજોત્તમ, જે આ કૂર્મ-પ્રાદુર્ભાવનું વર્ણન અધ્યયન કરે છે, અને જે વિદ્વાન માત્ર તેને સાંભળે છે—તેઓ પણ નિશ્ચયે પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Word by Word

• प्रादुर्भावम्: manifestation, appearance
• प्रादुर्भावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इमम्: this
• इमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• कौर्म्यम्: pertaining to Kūrma (tortoise)
• कौर्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कौर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कूर्मसम्बन्धि’ (pertaining to the tortoise)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अधीयन्ते: study, recite
• अधीयन्ते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि-इ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपदम; ‘अधि + इ’ = अध्ययनं कुर्वन्ति

• द्विज-उत्तमाः: best of the twice-born (brahmins)
• द्विज-उत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘श्रेष्ठा द्विजाः’

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-निपात (also/even)

• शृण्वन्ति: hear, listen
• शृण्वन्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम

• विद्वांसः: learned people
• विद्वांसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मुच्यन्ते: are freed
• मुच्यन्ते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम; कर्मणि-प्रयोगार्थः ‘विमुच्यन्ते’

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (also)

• किल्बिषैः: from sins
• किल्बिषैः: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; अपादानार्थेऽपि प्रयोगः (from sins)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kūrma-prādurbhāva-kathā (as narrative-tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottama addressed; also the king in the frame narrative

Visual Art Cues

Scene: A learned assembly of dvijas listens as the Kūrma manifestation account is recited; the atmosphere is calm, scholastic, and purifying, with the promise of release from sins for listeners and students alike.

Characters & Entities

• Kūrma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (hearing) and adhyayana (study/recitation) of sacred Purāṇic narratives are themselves purifying acts that destroy sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it emphasizes the universal merit of hearing/studying the Kūrma-manifestation account within the Revā-khaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is śravaṇa (listening) and pāṭha/adhyayana (recitation/study) of the passage for removal of sins.