Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं पायसैर्मधुसर्पिषा । श्राद्धदो लभते स्वर्गं पित्ःणां दत्तमक्षयम्

Transliteration

yastatra kurute śrāddhaṃ pāyasairmadhusarpiṣā | śrāddhado labhate svargaṃ pitḥṇāṃ dattamakṣayam

Translation

જે ત્યાં પાયસ (ખીર)ને મધ અને ઘી સાથે શ્રાદ્ધ કરે છે, તે શ્રાદ્ધદાતા સ્વર્ગ પામે છે; અને પિતૃઓને આપેલું દાન અક્ષય બને છે।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• श्राद्धम्: Śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पायसैः: with rice-pudding offerings
• पायसैः: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: पायस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• मधु: honey
• मधु: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)

• सर्पिषा: with ghee
• सर्पिषा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्पिस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• श्राद्धदः: the performer/giver of śrāddha
• श्राद्धदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध-द (प्रातिपदिक; श्राद्ध + द)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (श्राद्धं ददाति/करोति इति)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• दत्तम्: given/offered
• दत्तम्: Visheshya (Qualificand/विशेष्य)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'अक्षयम्' इति विशेषणेन सह

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दत्तम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic speaker within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: māhīpati (king)

Visual Art Cues

Scene: A śrāddha pavilion by the river: offerings of pāyasa in bowls, honey and ghee vessels, brāhmaṇas seated for bhojana, the performer with darbha and water-pot; subtle celestial pathway indicating svarga.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha done with devotion at a praised tīrtha yields enduring (akṣaya) merit and uplifts both giver and ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Revā (Narmadā) tīrtha within the Revā Khaṇḍa, highlighted for exceptional results from śrāddha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha there using pāyasa, honey, and ghee as offerings.