Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29

Devanagari script

ततः पितुर्मतेनैव गङ्गातीरं गता सती । अवगाह्य तटे द्वे तु गङ्गायाः स नराधिप

Transliteration

tataḥ piturmatenaiva gaṅgātīraṃ gatā satī | avagāhya taṭe dve tu gaṅgāyāḥ sa narādhipa

Translation

પછી પિતાના ઉપદેશ મુજબ તે સતી ગંગાતીરે ગઈ. શુદ્ધિ માટે ગંગામાં અવગાહન કરીને, હે નરાધિપ, તે ગંગાના બંને તટે સ્થિત રહી।

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Avyaya (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमबोधक (thereupon/from then)

• पितुः: of (her) father
• पितुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• मतेन: by the decision
• मतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘by the opinion/decision’

• एव: indeed; just
• एव: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• गङ्गातीरम्: the bank of the Ganga
• गङ्गातीरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा + तीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (गङ्गायाः तीरम्)

• गता: went; having gone
• गता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone’

• सती: the virtuous lady
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य/उपपद (the virtuous woman)

• अवगाह्य: having bathed; having immersed
• अवगाह्य: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-√गाह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त); ‘having bathed/immersed’

• तटे: on the bank
• तटे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• द्वे: two
• द्वे: Visheshana (Numeral/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; संख्या-विशेषणम् (implicit: ‘two [things/acts]’)

• तु: but; indeed
• तु: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयबोधक-अव्यय (but/indeed)

• गङ्गायाः: of the Ganga
• गङ्गायाः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• नराधिप: O king; lord of men
• नराधिप: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (नराणाम् अधिपः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā-tīra (unspecified)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: narādhipa (king)

Visual Art Cues

Scene: A virtuous queen arrives at the Gaṅgā bank with attendants; she steps into the river for avagāha (immersive bath), then stands prayerfully on the bank with wet garments, hands folded.

Characters & Entities

• Gaṅgā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Obedience to righteous counsel and purification through sacred river-bathing are presented as foundations for a dharmic pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gaṅgā-tīra (banks of the river Gaṅgā) as a purifying sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avagāha (ritual immersion/bathing) in the Gaṅgā for purification.