Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्संन्यासेन तनुं त्यजेत् । षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ kaścitsaṃnyāsena tanuṃ tyajet | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi svargaloke mahīyate

Translation

તે તીર્થમાં જે કોઈ સંન્યાસ ધારણ કરીને દેહત્યાગ કરે, તે સ્વર્ગલોકમાં સાઠ હજાર વર્ષો સુધી મહિમાવંત ગણાય છે.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• तीर्थे: in the sacred place
• तीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपात (particle)

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• कश्चित्: someone, anyone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• संन्यासेन: by renunciation (sannyāsa)
• संन्यासेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: संन्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतुवाचक (instrumental)

• तनुम्: body
• तनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• त्यजेत्: should abandon
• त्यजेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √त्यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• षष्टि: sixty
• षष्टि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (संख्याशब्द), प्रातिपदिकरूपेण समासपूर्वपद; ‘sixty’

• वर्ष: years
• वर्ष: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद; ‘years’

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Kriyāviśeṣaṇa (Extent/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st)/द्वितीया (2nd), बहुवचन; संख्यावाचक

• स्वर्गलोके: in the heavenly world
• स्वर्गलोके: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग-लोक (प्रातिपदिक; स्वर्ग + लोक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वर्गस्य लोकः)

• महीयते: is honored, is exalted
• महीयते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is honored/glorified)

Speaker

Śaṅkara (Śiva) (deduced from immediate context in the same teaching block)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā ford)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At the river ford, an ascetic (saṃnyāsin) relinquishes the body in calm; above, svarga opens with welcoming devas, indicating long honor (sixty thousand years).

Characters & Entities

• tīrtha
• saṃnyāsa (renunciation)
• svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Renunciation aligned with a sacred place intensifies spiritual fruit, portraying inner detachment as the highest offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same Revā Khaṇḍa tīrtha being eulogized through successive phala statements in Adhyāya 34.

What ritualistic prescription is mentioned?

Adopting saṃnyāsa (renunciation) is highlighted as the spiritual condition connected with the stated fruit.