Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

Devanagari script

एवमुक्तास्ततः सर्वे ब्राह्मणाः कृतनिश्चयाः । निराहाराः स्थिताः शर्वे यत्र नष्टो हुताशनः

Transliteration

evamuktāstataḥ sarve brāhmaṇāḥ kṛtaniścayāḥ | nirāhārāḥ sthitāḥ śarve yatra naṣṭo hutāśanaḥ

Translation

આ રીતે કહ્યા પછી, બધા બ્રાહ્મણો દૃઢ નિશ્ચય કરીને, નિરાહાર રહી, જ્યાં હુતાશન (યજ્ઞાગ્નિ) અદૃશ્ય થયો હતો તે જ સ્થાને ઊભા રહ્યા.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारार्थक (thus)

• उक्ताः: having been told/addressed
• उक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: वच्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (then/from there)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• कृतनिश्चयाः: resolved/decided
• कृतनिश्चयाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त-कृदन्त) + निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारय (कृतः निश्चयः येषाम्/कृतनिश्चयाः = having made a decision)

• निराहाराः: fasting
• निराहाराः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (without food/fasting)

• स्थिताः: stood/remained
• स्थिताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: स्था-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन (having stood/remained)

• शर्वे: at Śarva (Śiva) / in Śarva’s (place)
• शर्वे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; शिवनाम

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (where)

• नष्टः: vanished/lost
• नष्टः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: नश्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• हुताशनः: fire (the consumer of offerings)
• हुताशनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हुत (हु-धातु, क्त-कृदन्त) + अशन्/अशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (हुतं अश्नाति इति/हुताशनः = fire)

Speaker

Narrator (contextual narration within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Narmadā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nightfall at the sacrificial ground: brāhmaṇas stand or sit in meditation around the empty fire-pit, fasting, with darbha mats and water pots; the river glimmers nearby, and the atmosphere is charged with expectation.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Agni (Hutāśana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When sacred order is disturbed, tapas (disciplined austerity) and unwavering resolve become a purifying remedy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse emphasizes the ritual locus (where Agni vanished) within the Revā Khaṇḍa setting rather than naming a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nirāhāra (fasting) undertaken by brāhmaṇas as a remedial vow to discover and correct the cause of yajña disruption.