Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यं यं प्रार्थयते कामं पशुपुत्रधनादिकम् । तं तं ददाति देवेशी कुर्कुरी तीर्थदेवता

Transliteration

yaṃ yaṃ prārthayate kāmaṃ paśuputradhanādikam | taṃ taṃ dadāti deveśī kurkurī tīrthadevatā

Translation

મનુષ્ય શ્રદ્ધાથી જે જે કામના કરે—પશુ, પુત્ર, ધન વગેરે—તીર્થની અધિષ્ઠાત્રી દેવી, દેવેશી કુર્કુરી તે તે વરદાન આપે છે.

Word by Word

• यम्: whichever/that (object)
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• यम्: whichever (again)
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति)

• प्रार्थयते: requests, prays for
• प्रार्थयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√अर्थ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• कामम्: desire, wish
• कामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पशु-पुत्र-धन-आदिकम्: cattle, sons, wealth, and the like
• पशु-पुत्र-धन-आदिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पशु + पुत्र + धन + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective) + आदिशब्देन ‘इत्यादि’

• तम्: that (object)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• तम्: that very (again)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• देवेशी: the goddess, Lady of the gods
• देवेशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + ईशिन्/ईश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘देवानाम् ईशी’)

• कुर्कुरी: Kurkurī (name)
• कुर्कुरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुर्कुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम

• तीर्थदेवता: the deity of the sacred ford
• तीर्थदेवता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘तीर्थस्य देवता’)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kurkurī-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A riverbank tīrtha on Revā: the goddess Kurkurī enthroned or standing on a lotus near the waters, devotees offering flowers and water, with symbols of prosperity (cow, child, treasure) subtly present as promised boons.

Characters & Entities

• Kurkurī (Tīrtha-devatā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful prayer at a sanctified place is depicted as efficacious; the tīrtha is not merely geography but a living divine presence that responds to devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kurkurī-tīrtha, especially through its presiding deity (tīrtha-devatā) named Kurkurī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prayer/boon-seeking (prārthanā) directed to the tīrtha-devatā; no fixed offering is specified in this verse.