Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अवध्यः सर्वलोकानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तस्य पुत्रो महातेजाः प्रह्लादो नाम नामतः

Transliteration

avadhyaḥ sarvalokānāṃ triṣu lokeṣu viśrutaḥ | tasya putro mahātejāḥ prahlādo nāma nāmataḥ

Translation

તે ત્રિલોકમાં સર્વ જીવો માટે અવધ્ય તરીકે પ્રસિદ્ધ હતો. તેનો મહાતેજસ્વી પુત્ર પ્રહ્લાદ નામે વિખ્યાત હતો.

Word by Word

• अवध्यः: invincible/not to be slain
• अवध्यः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अवध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘हिरण्यकशिपुः’ understood)

• सर्वलोकानाम्: of all worlds/people
• सर्वलोकानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व-लोक (प्रातिपदिक; सर्व + लोक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)

• त्रिषु: in the three
• त्रिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)

• लोकेषु: worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन

• विश्रुतः: renowned
• विश्रुतः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रु (धातु) से निष्पन्न ‘विश्रुत’ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा-तेजस् (प्रातिपदिक; महा + तेजस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पुत्रः/प्रह्लादः’)

• प्रह्लादः: Prahlāda
• प्रह्लादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पुत्रः’ इत्यस्य विशेष्य-नाम

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Appositional marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle indicating name)

• नामतः: as named
• नामतः: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: नामतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपाध्यर्थक (as called/in name)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kambukeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A contrast tableau: Hiraṇyakaśipu proclaimed invincible across the three worlds, while the luminous child Prahlāda stands serene, embodying spiritual radiance.

Characters & Entities

• Hiraṇyakaśipu
• Prahlāda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly invincibility is contrasted with true ‘tejas’—the inner radiance associated with dharma and devotion, foreshadowed through Prahlāda.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly Kambukeśvara (the chapter’s focus), though this verse sets narrative genealogy rather than describing the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.