Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जन्मान्तरैरनेकैस्तु मानुष्यमुपलभ्यते । भक्तिरुत्पद्यते चात्र कथंचिदपि शङ्करे

śrīmārkaṇḍeya uvāca | janmāntarairanekaistu mānuṣyamupalabhyate | bhaktirutpadyate cātra kathaṃcidapi śaṅkare

શ્રી માર્કંડેયે કહ્યું—અनेक જન્માંતરો પછી માનવજન્મ પ્રાપ્ત થાય છે; અને અહીં કોઈ રીતે શંકર (શિવ) પ્રત્યે ભક્તિ પણ ઉત્પન્ન થાય છે।

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular; कर्मधारय (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; perfect 3rd sg
जन्मान्तरैःby other births, through many lives
जन्मान्तरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजन्म + अन्तर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; instrumental plural; तत्पुरुष (जन्मान्तरैः = अन्यैः जन्मभिः)
अनेकैःmany
अनेकैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; adjective agreeing with जन्मान्तरैः
तुindeed, however
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (particle: “but/indeed”)
मानुष्यम्human birth/state
मानुष्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
उपलभ्यतेis obtained
उपलभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + लभ् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; present passive/ātmanepada usage: “is obtained”
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
उत्पद्यतेarises
उत्पद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; present 3rd sg (intransitive: “arises”)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: “here/in this [human state]”)
कथंचित्somehow
कथंचित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचित् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: “somehow, by some means”)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारार्थक-अव्यय (particle: “also/even”)
शङ्करेin/for Śaṅkara (Śiva)
शङ्करे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: Mārkaṇḍeya speaks with calm authority; behind him a symbolic wheel of births fades into a single bright human figure offering bilva leaves to a liṅga, showing the rarity of bhakti arising in human life.

M
Mārkaṇḍeya
Ś
Śaṅkara

FAQs

Human birth is rare, and the arising of devotion to Śiva is an even more precious grace that should be protected and deepened.

This verse is general; within Revā Khaṇḍa it frames the broader sanctity of the Revā (Narmadā) region rather than naming a single tīrtha.

No specific rite is prescribed here; it establishes the foundation of bhakti as the key spiritual attainment.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App