Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 31
Rishi: Atharvanic/Agni-kindling lineage (traditional attribution in this cluster tends toward Atharvan/Dadhyañc motifs rather than a single ṛṣi-name for each hemistich)
Devata: Agni (as latent and luminous fire)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like cadence (prose-verse liturgical style; exact metrical assignment is secondary in Yajus usage)
Samhita Patha (Devanagari)
सं व॑साथाᳪ स्व॒र्विदा॑ स॒मीची॒ उर॑सा॒ त्मना॑ । अ॒ग्निम॒न्तर्भ॑रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्त॒मज॑स्र॒मित्
Transliteration
saṁ vásāthāṃ svar-vidā samīcī urásā tmánā | agním antár bhariṣyántī jyótiṣmantam ájasram ít
Translation
હે સ્વર્ગ-વિદ (સ્વર્ગને પામાડનાર) દેવીઓ, તમે પરસ્પર સામસામે રહીને, ઉરસા અને પોતાના આત્માથી એકરૂપ થઈને સાથે વસો; અંદર અગ્નિને ધારણ કરતી, પ્રકાશમય અને અવિરત એવા તેને જ ધારણ કરો.
Padapatha (Word Analysis)
सम् । वसाथाम् । स्वः-विदा । समीची । उरसा । आत्मना । अग्निम् । अन्तः । भरिष्यन्ती । ज्योतिष्मन्तम् । अजस्रम् । इत् ।
Word by Word
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/निपात)
वसाथाम्you two should dwell / abide
वसाथाम्:
Kartā (युवाम्) / क्रिया
TypeVerb
Root√वस् (निवासे)
स्वर्विदाby/with the heaven-finding (power/means)
स्वर्विदा:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootस्वर्विद् (प्रातिपदिक; स्वः + √विद् ‘to find/know’)
समीचीboth rightly-directed / harmonious
समीची:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसमीचि (प्रातिपदिक)
उरसाwith the breast/chest
उरसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
त्मनाwith (your) self / by your own person
त्मना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootत्मन् (प्रातिपदिक; ‘self, own person’)
अग्निम्Agni, the fire
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
Adhikaraṇa (स्थानवाचक) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
भरिष्यन्ती(she) who will bear/carry
भरिष्यन्ती:
Kartā (स्त्री-कर्ता) / क्रिया
TypeVerb (participle)
Root√भृ (भरणे)
ज्योतिष्मन्तम्luminous
ज्योतिष्मन्तम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootज्योतिष्मन्त् (प्रातिपदिक; ‘possessing light’)
अजस्रम्unceasingly, continuously
अजस्रम्:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverb
Rootअजस्र (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय/निपात)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes