Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 11

हिरण्यकशिपोः क्रोधः तथा देवप्रजाकदनम् — Hiraṇyakaśipu’s Wrath and the Affliction of Devas and Beings

Devanagari script

तस्मिंस्तपस्तप्यमाने देवास्सर्वे बलान्विताः । दैत्यान्सर्वान्विनिर्जित्य स्वानि स्थानानि भेजिरे

Transliteration

tasmiṃstapastapyamāne devāssarve balānvitāḥ | daityānsarvānvinirjitya svāni sthānāni bhejire

Translation

તે તપ કરી રહ્યો હતો ત્યારે સર્વ દેવો બલવાન બન્યા; તેમણે સર્વ દૈત્યોને જીત્યા અને પોતાના-પોતાના ધામોમાં પરત ગયા—તપથી ધર્મ પ્રતિષ્ઠિત થતાં ઉદ્ભવતી શક્તિના પ્રભાવથી.

Word by Word

• तस्मिन्: in that (time/place)
• तस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• तप्यमाने: while (it) was being performed/undergoing (penance)
• तप्यमाने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु) + यमान (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कर्मणि/आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त (present passive/ātmanepada participle), सप्तमी एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; सति-सप्तमी (locative absolute)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्ता

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; विशेषण (qualifier) of देवाः

• बलान्विताः: endowed with strength
• बलान्विताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बल (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष समास (instrumental sense: बलेन अन्विताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; विशेषण of देवाः

• दैत्यान्: the demons (Daityas)
• दैत्यान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; विशेषण of दैत्यान्

• विनिर्जित्य: having completely conquered
• विनिर्जित्य: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि-नि-√जि (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done); क्रियाविशेषण

• स्वानि: their own
• स्वानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; विशेषण of स्थानानि

• स्थानानि: places, abodes
• स्थानानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• भेजिरे: they resorted to / returned to
• भेजिरे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद/आत्मनेपद प्रयोग (भज् often ātmanepada in perfect: भेजिरे)

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya, within the Yuddhakhaṇḍa battle narrative)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities

• Devas
• Daityas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that tapas (disciplined spiritual effort) generates śakti that restores dharma: when higher order is supported through austerity and devotion, obstructive forces (symbolized by Daityas) are overcome and harmony is re-established.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva understanding, the devas’ renewed strength is ultimately dependent on alignment with Śiva-tattva. Linga-worship and Saguna Shiva devotion are practical forms of such alignment—supporting dharma and receiving Shiva’s grace that stabilizes the cosmos.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The verse points to tapas as a takeaway: steady japa of the Panchākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya"), observance of vrata (especially Mahāśivarātri), and simple disciplines like Tripuṇḍra-bhasma and Rudrākṣa with daily Śiva-smaraṇa to build inner strength against tamas and adharma.