शङ्खचूडकस्य राज्याभिषेकः तथा शक्रपुरीं प्रति प्रस्थानम् | Śaṅkhacūḍa’s Coronation and March toward Indra’s City

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । स्वगेहमागते तस्मिञ्शंखचूडे विवाहिते । तपः कृत्वा वरं प्राप्य मुमुदुर्दानवादयः

સનત્કુમાર બોલ્યા—વિવાહ પછી શંખચૂડ પોતાના ઘેર પરત આવ્યો ત્યારે, તપ કરીને વર પ્રાપ્ત થતાં દાનવ વગેરે અત્યંત આનંદિત થયા.

Verse 2

स्वलोकादाशु निर्गत्य गुरुणा स्वेन संयुताः । सर्वे सुरास्संमिलितास्समाजग्मुस्तदंतिकम्

પોતપોતાના લોકમાંથી ત્વરિત નીકળી અને પોતાના-પોતાના ગુરુઓ સાથે, સર્વ દેવતાઓ એકત્ર થઈ તે સ્થળની નજીક આવી પહોંચ્યા.

Verse 3

प्रणम्य तं सविनयं संस्तुत्य विविधादरात् । स्थितास्तत्रैव सुप्रीत्या मत्वा तेजस्विनं विभुम्

વિનયપૂર્વક તેમને પ્રણામ કરી અને વિવિધ આદરથી સ્તુતિ કરી, તેમને તેજસ્વી સર્વવ્યાપી પ્રભુ માની તેઓ મહાન આનંદથી ત્યાં જ સ્થિર રહ્યા.

Verse 4

सोपि दम्भात्मजो दृष्ट्वा गतं कुल गुरुं च तम् । प्रणनाम महाभक्त्या साष्टांगं परमादरात्

તે પૂજ્ય કુલગુરુ આવ્યા તે જોઈ દંભનો પુત્ર પણ પરમ આદરથી મહાભક્તિપૂર્વક સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરવા લાગ્યો.

Verse 5

अथ शुक्रः कुलाचार्यो दृष्ट्वाशिषमनुत्तमम् । वृत्तांतं कथयामास देवदानवयोस्तदा

પછી દૈત્યકુલના આચાર્ય શુક્રે તે અનુત્તમ આશીર્વાદ જોઈ, તે સમયે દેવો અને દાનવો વચ્ચે જે બન્યું તેનું સંપૂર્ણ વર્ણન કહેવાનું શરૂ કર્યું.

Verse 6

तदा समुत्सवो जातोऽसुराणां मुदितात्मनाम् । उपायनानि सुप्रीत्या ददुस्तस्मै च तेऽखिलाः

ત્યારે આનંદિત હૃદયવાળા અસુરોમાં મહોત્સવ થયો. તેઓ સૌએ અત્યંત પ્રીતિથી તેને ભેટ-ઉપહાર અર્પણ કર્યા.

Verse 7

ततस्स सम्मतं कृत्वा सुरैस्सर्वैस्समुत्सवम् । दानवाद्यसुराणां तमधिपं विदधे गुरुः

ત્યારે સર્વ દેવોની પૂર્ણ સંમતિ લઈને અને ઉત્સવભાવથી, ગુરુએ તેને દૈત્ય, દાનવ તથા અન્ય અસુરોનો અધિપતિ નિમ્યો।

Verse 9

अथ दम्भात्मजो वीरश्शंखचूडः प्रतापवान् । राज्याभिषेकमासाद्य स रेजे सुरराट् तदा

પછી દંભનો પુત્ર, પરાક્રમી વીર શંખચૂડ, રાજ્યાભિષેક પ્રાપ્ત કરીને તે સમયે દેવરાજ સમાન તેજસ્વી બની શોભ્યો।

Verse 10

स सेनां महतीं कर्षन्दैत्यदानवरक्षसाम् । रथमास्थाय तरसा जेतुं शक्रपुरीं ययौ

તે દૈત્ય, દાનવ અને રાક્ષસોની વિશાળ સેના સાથે ખેંચતો, રથ પર ચઢીને, ત્વરાથી શક્રપુરી (અમરાવતી) જીતવા નીકળ્યો।

Verse 11

गच्छन्स दानवेन्द्रस्तु तेषां सेवनकुर्वताम् । विरेजे शशिवद्भानां ग्रहाणां ग्रहराडिव

દાનવોનો તે ઇન્દ્ર આગળ વધતો હતો અને તેના સેવકો સેવા કરતા હતા; ત્યારે તે તેજસ્વી ગ્રહોમાં ચંદ્ર સમાન, જાણે ગ્રહરાજ બનીને શોભ્યો।

Verse 12

आगच्छंतं शङ्खचूडमाकर्ण्याखण्डलस्स्वराट् । निखिलैरमरैस्सार्द्धं तेन योद्धुं समुद्यतः

શંખચૂડ આવી રહ્યો છે એમ સાંભળી સ્વરાજ અખંડલ (ઇન્દ્ર) સર્વ દેવતાઓ સાથે મળી તેની સામે યુદ્ધ કરવા ઉદ્યત થયો।

Verse 13

तदाऽसुरैस्सुराणां च संग्रामस्तुमुलो ह्यभूत् । वीराऽऽनन्दकरः क्लीबभयदो रोमहर्षणः

ત્યારે અસુરો અને દેવો વચ્ચે ઘોર તુમુલ યુદ્ધ ઊભું થયું—જે વીરને આનંદ આપનારું, કાયરને ભય આપનારું અને દર્શકોને રોમાંચિત કરનારું હતું।

Verse 14

महान्कोलाहलो जातो वीराणां गर्जतां रणे । वाद्यध्वनिस्तथा चाऽऽसीत्तत्र वीरत्ववर्द्धिनी

રણભૂમિમાં વીરોનાં ગર્જનથી મહાન કોલાહલ ઊઠ્યો; ત્યાં યુદ્ધવાદ્યોનો નાદ પણ ગુંજ્યો, જે વીરત્વ વધારનાર હતો।

Verse 15

देवाः प्रकुप्य युयुधुरसुरैर्बलवत्तराः । पराजयं च संप्रापुरसुरा दुद्रुवुर्भयात्

દેવતાઓ ક્રોધિત થઈ—હવે વધુ બળવાન બની—અસુરો સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા. અસુરો પરાજય પામ્યા અને ભયથી દોડી ગયા।

Verse 16

पलायमानास्तान्दृष्ट्वा शंखचूडस्स्वयं प्रभुः । युयुधे निर्जरैस्साकं सिंहनादं प्रगर्ज्य च

તેમને ભાગતા જોઈ દૈત્યાધિપતિ શંખચૂડ સ્વયં રણમાં ઉતર્યો. સિંહનાદ સમ ગર્જના કરીને તે અમર દેવો સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો।

Verse 17

तरसा सहसा चक्रे कदनं त्रिदिवौकसाम् । प्रदुद्रुवुस्सुरास्सर्वे तत्सुतेजो न सेहिरे

અતિ વેગ અને સહસા બળથી તેણે ત્રિદિવવાસીઓમાં ઘોર સંહાર કર્યો. તે પુત્રના દાહક તેજને સહન ન કરી સર્વ દેવો ભાગી ગયા.

Verse 18

यत्र तत्र स्थिता दीना गिरीणां कंदरासु च । तदधीना न स्वतंत्रा निष्प्रभाः सागरा यथा

તેઓ અહીં-ત્યાં છૂટા પડી દીન બની—પર્વતોની ગુફાઓમાં પણ—રહ્યા. પરાધીન, અસ્વતંત્ર અને પ્રભાહીન તેઓ એવા હતા, જાણે પૂર્ણતા વિનાના સાગર.

Verse 19

सोपि दंभात्मजश्शूरो दानवेन्द्रः प्रतापवान् । सुराधिकारान्संजह्रे सर्वांल्लोकान्विजित्य च

તે દંભનો શૂર પુત્ર, પ્રતિાપવાન દાનવેન્દ્ર; સર્વ લોકોને જીતીને દેવોના અધિકારો અને વિશેષ હકો પણ પોતાના કરી લીધા.

Verse 20

त्रैलोक्यं स्ववशंचक्रे यज्ञभागांश्च कृत्स्नशः । स्वयमिन्द्रो बभूवापि शासितं निखिलं जगत्

તેણે ત્રિલોકને પોતાના વશમાં કર્યું અને યજ્ઞના સર્વ ભાગો સંપૂર્ણપણે કબજે કર્યા. તે પોતે જ ઇન્દ્ર બની ગયો અને આખું જગત તેના શાસનમાં આવ્યું.

Verse 21

कौबेरमैन्दवं सौर्यमाग्नेयं याम्यमेव च । कारयामास वायव्यमधिकारं स्वशक्तितः

તેણે પોતાની શક્તિથી કુબેર, ઇન્દ્ર, સૂર્ય, અગ્નિ, યમ તથા વાયુ—એમના અધિકાર-કાર્યો ચલાવ્યાં અને દિશાપાલોના પદોને પોતાના અધિન સ્થાપ્યાં.

Verse 22

देवानामसुराणां च दानवानां च रक्षसाम् । गंधर्वाणां च नागानां किन्नराणां रसौकसाम्

દેવો અને અસુરો, દાનવો અને રાક્ષસો; ગંધર્વો અને નાગો તથા સ્વર્ગલોકમાં વસતા કિન્નરો—બધા તે મહાયુદ્ધમાં એકત્ર થયા હતા।

Verse 23

त्रिलोकस्य परेषां च सकलानामधीश्वरः । स बभूव महावीरश्शंखचूडो महाबली

ત્રિલોક તથા તેનાથી પર રહેલા સર્વ જીવો પર અધિષ્ઠાન ધરાવનાર તે શંખચૂડ મહાબલી મહાવીર યોદ્ધા બની ગયો।

Verse 24

एवं स बुभुजे राज्यं राजराजेश्वरो महान् । सर्वेषां भुवनानां च शंखचूडश्चिरं समाः

આ રીતે રાજાઓના પણ મહાન અધિરાજ એવા શંખચૂડે અનેક વર્ષો સુધી સર્વ ભુવનો પર અધિકાર રાખીને રાજ્યભોગ કર્યો।

Verse 25

तस्य राज्ये न दुर्भिक्षं न मारी नाऽशुभग्रहाः । आधयो व्याधयो नैव सुखिन्यश्च प्रजाः सदा

તેના રાજ્યમાં ન દુર્ભિક્ષ હતું, ન મહામારી, ન અશુભ ગ્રહોની પીડા। ન માનસિક કષ્ટ, ન શારીરિક વ્યાધિ; પ્રજા સદા સુખી હતી।

Verse 26

अकृष्टपच्या पृथिवी ददौ सस्यान्यनेकशः । ओषध्यो विविधाश्चासन्सफलास्सरसाः सदा

અકૃષ્ટપચ્યા ધરતીએ ન ખેડતાં પણ અનેક પ્રકારનાં અન્ન-ધાન્ય પ્રચુર આપ્યાં. વિવિધ ઔષધિઓ પણ સદા ફળયુક્ત, રસપૂર્ણ અને બલદાયી હતી।

Verse 27

मण्याकराश्च नितरां रत्नखन्यश्च सागराः । सदा पुष्पफला वृक्षा नद्यस्तु सलिलावहाः

મણિઓની ખાણો અત્યંત પ્રચુર હતી અને સાગરો જાણે રત્નનિધિથી ભરેલા હતા. વૃક્ષો સદા પુષ્પ-ફળ આપતા અને નદીઓ સતત જળ વહેતી હતી.

Verse 28

देवान् विनाखिला जीवास्सुखिनो निर्विकारकाः । स्वस्वधर्मा स्थितास्सर्वे चतुर्वर्णाश्रमाः परे

દેવોને છોડીને સર્વ જીવ સુખી અને નિર્વિકાર હતા. બધા પોતાના-પોતાના નિયત ધર્મમાં દૃઢ હતા—ચતુર્વર્ણ અને ચતુરાશ્રમના ધર્મોમાં—અને સુસંગત ઉત્તમ વ્યવસ્થામાં સ્થિત હતા.

Verse 29

तस्मिच्छासति त्रैलोक्ये न कश्चिद् दुःखितोऽभवत् । भ्रातृवैरत्वमाश्रित्य केवलं दुःखिनोऽमराः

તે શાસન કરતો હતો ત્યારે ત્રિલોકમાં કોઈ દુઃખી ન થયો. માત્ર અમર દેવતાઓ જ ભ્રાતૃવૈરનો આશ્રય લઈને દુઃખિત રહ્યા.

Verse 30

स शंखचूडः प्रबलः कृष्णस्य परमस्सखा । कृष्णभक्तिरतस्साधुस्सदा गोलोकवासिनः

એ શંખચૂડ અતિ પ્રબળ હતો, કૃષ્ણનો પરમ સખા. કૃષ્ણભક્તિમાં રત, તે સાધુ સ્વભાવનો, સદા ગોલોકવાસી હતો.

Verse 31

पूर्वशापप्रभावेण दानवीं योनिमाश्रितः । न दानवमतिस्सोभूद्दानवत्वेऽपि वै मुने

હે મુને! પૂર્વ શાપના પ્રભાવથી તેણે દાનવી યોનિ ધારણ કરી; છતાં દાનવત્વ હોવા છતાં તેની બુદ્ધિ દાનવી બની નહીં।

Verse 32

ततस्सुरगणास्सर्वे हृतराज्या पराजिताः । संमंत्र्य सर्षयस्तात प्रययुर्ब्रह्मणस्सभाम्

પછી સર્વ દેવગણ—પરાજિત અને રાજ્યથી વંચિત—ઋષિઓ સાથે પરામર્શ કરીને, હે તાત, બ્રહ્માની સભામાં ગયા।

Verse 33

तत्र दृष्ट्वा विधातारं नत्वा स्तुत्वा विशेषतः । ब्रह्मणे कथयामासुस्सर्वं वृत्तांतमाकुलाः

ત્યાં વિધાતા બ્રહ્માને જોઈ તેમણે નમસ્કાર કરીને વિશેષ સ્તુતિ કરી; પછી વ્યાકુળ થઈ બ્રહ્માને સમગ્ર વૃત્તાંત કહ્યો।

Verse 34

ब्रह्मा तदा समाश्वास्य सुरान् सर्वान्मुनीनपि । तैश्च सार्द्धं ययौ लोके वैकुण्ठं सुखदं सताम्

ત્યારે બ્રહ્માએ સર્વ દેવો અને મુનિઓને પણ આશ્વાસન આપ્યું; અને તેમની સાથે સજ્જનોને સુખ આપનાર વૈકુંઠલોકમાં ગયા।

Verse 35

ददर्श तत्र लक्ष्मीशं ब्रह्मा देवगणैस्सह । किरीटिनं कुंडलिनं वनमालाविभूषितम्

ત્યાં બ્રહ્માએ દેવગણો સાથે લક્ષ્મીપતિ (વિષ્ણુ)ને દર્શન કર્યા—મુકુટધારી, કુંડલભૂષિત અને વનમાલાથી શોભિત।

Verse 36

शंखचक्रगदापद्मधरं देवं चतुर्भुजम् । सनंदनाद्यैः सिद्धैश्च सेवितं पीतवाससम्

તેઓએ તેજસ્વી પ્રભુનું દર્શન કર્યું—ચતુર્ભુજ, શંખ-ચક્ર-ગદા-પદ્મ ધારણ કરનાર, પીતાંબરધારી, અને સનંદનાદિ સિદ્ધો દ્વારા સેવિત।

Verse 37

दृष्ट्वा विष्णुं सुरास्सर्वे ब्रह्माद्यास्समुनीश्वराः । प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या बद्धाञ्जलिकरा विभुम्

વિષ્ણુને જોઈ સર્વ દેવો, બ્રહ્મા આદિ તથા મુનિશ્રેષ્ઠો—હાથ જોડીને પ્રણામ કરી ભક્તિથી તે વિભુની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા।

Verse 38

देवा ऊचु । देवदेव जगन्नाथ वैकुंठाधिपते प्रभो । रक्षास्माञ्शरणापन्नाञ्छ्रीहरे त्रिजगद्गुरो

દેવોએ કહ્યું—હે દેવદેવ, હે જગન્નાથ, હે વૈકુંઠાધિપતિ પ્રભો! અમે શરણાગત છીએ; હે શ્રીહરી, હે ત્રિજગદ્ગુરો, અમારું રક્ષણ કરો।

Verse 39

त्वमेव जगतां पाता त्रिलोकेशाच्युत प्रभो । लक्ष्मीनिवास गोविन्द भक्तप्राण नमोऽस्तु ते

તમે જ સર્વ જગતોના પાલક—હે પ્રભો, ત્રિલોકેશ, અચ્યુત! હે ગોવિંદ, લક્ષ્મીનિવાસ, ભક્તપ્રાણ—તમને નમસ્કાર।

Verse 40

इति स्तुत्वा सुरास्सर्वे रुरुदुः पुरतो हरेः । तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुर्ब्रह्माणमिदमब्रवीत्

આ રીતે સ્તુતિ કરીને સર્વ દેવો હરિના સમક્ષ રડી પડ્યા. તેમનો વિલાપ સાંભળી ભગવાન વિષ્ણુએ બ્રહ્માને આ વચન કહ્યું।

Verse 41

विष्णुरुवाच । किमर्थमागतोसि त्वं वैकुंठं योगिदुर्लभम् । किं कष्टं ते समुद्भूतं तत्त्वं वद ममाग्रतः

વિષ્ણુએ કહ્યું—યોગીઓને પણ દુર્લભ એવા વૈકુંઠમાં તું શા માટે આવ્યો છે? તને કયો કષ્ટ ઉપજ્યો છે? મારી સામે સત્ય તત્ત્વ કહો।

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । बद्धाञ्जलिपुटो भूत्वा विन यानतकन्धरः

સનત્કુમારે કહ્યું—હરિના વચન સાંભળી તેણે વારંવાર પ્રણામ કર્યા; હાથ જોડીને, વિનયથી ગળું નમાવી, વિનંતી કરી।

Verse 43

वृत्तांतं कथयामास शंखचूडकृतं तदा । देवकष्टसमाख्यानं पुरो विष्णोः परात्मनः

ત્યારે પરમાત્મા વિષ્ણુના સમક્ષ શંખચૂડે કરેલા કાર્યોનો વર્તાંત કહ્યો અને દેવતાઓના કષ્ટનું સંપૂર્ણ વર્ણન કર્યું।

Verse 44

हरिस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वतसर्वभाववित् । प्रहस्योवाच भगवांस्तद्रहस्यं विधिं प्रति

તે વચન સાંભળી હરિ—જે સર્વ જીવોના અંતર્ભાવને સર્વ રીતે જાણે છે—હસ્યા અને વિધિ (બ્રહ્મા) તરફ વળી તે ગુપ્ત ઉપદેશ તથા તેના યોગ્ય વિધિવિધાન વિશે બોલ્યા।

Verse 45

श्रीभगवानुवाच । शंखचूडस्य वृत्तांतं सर्वं जानामि पद्मज । मद्भक्तस्य च गोपस्य महातेजस्विनः पुरा

શ્રીભગવાન બોલ્યા—હે પદ્મજ (બ્રહ્મા), શંખચૂડનો સમગ્ર વૃત્તાંત હું જાણું છું; તે પૂર્વકાળે મહાતેજસ્વી ગોપ હતો અને મારો ભક્ત-ઉપાસક હતો।

Verse 46

शृणुतस्सर्ववृत्तान्तमितिहासं पुरातनम् । संदेहो नैव कर्तव्यश्शं करिष्यति शङ्करः

હવે આ પ્રાચીન પવિત્ર ઇતિહાસને સંપૂર્ણ રીતે સાંભળો. જરાય શંકા ન કરશો—શંકર નિશ્ચયે મંગળ કરશે અને બધું યોગ્ય કરશે।

Verse 47

सर्वोपरि च यस्यास्ति शिवलोकः परात्परः । यत्र संराजते शंभुः परब्रह्म परमेश्वरः

સર્વ લોકોથી ઉપર તે પરાત્પર શિવલોક છે; ત્યાં પરબ્રહ્મ પરમેશ્વર શ્રીશંભુ મહિમાથી વિરાજે છે।

Verse 48

प्रकृतेः पुरुषस्यापि योधिष्ठाता त्रिशक्तिधृक् । निर्गुणस्सगुणस्सोपि परं ज्योतिः स्वरूपवान्

તે પ્રકૃતિ અને પુરુષ—બન્નેનો પરમ નિયંતા, ત્રિશક્તિધારક છે; નિર્ગુણ હોવા છતાં સગુણ પણ છે, તેનું સ્વરૂપ પરમ જ્યોતિ છે।

Verse 49

यस्यांगजास्तु वै ब्रह्मंस्त्रयस्सृष्ट्यादिकारकाः । सत्त्वादिगुणसंपन्ना विष्णुब्रह्महराभिधाः

હે બ્રહ્મન, જેમના જ અંશમાંથી તે ત્રણ ઉત્પન્ન થયા—સૃષ્ટિ આદિ કાર્યોના કર્તા—સત્ત્વાદિ ગુણોથી યુક્ત, વિષ્ણુ, બ્રહ્મા અને હર નામે પ્રસિદ્ધ।

Verse 50

स एव परमात्मा हि विहरत्युमया सह । यत्र मायाविनिर्मुक्तो नित्यानित्य प्रकल्पकः

તે જ પરમાત્મા ઉમા સાથે લીલા કરે છે; ત્યાં માયાથી સંપૂર્ણ મુક્ત રહી નિત્ય અને અનિત્ય—બન્નેનું નિયમન કરે છે।

Verse 51

तत्समीपे च गोलोको गोशाला शंकरस्य वै । तस्येच्छया च मद्रूपः कृष्णो वसति तत्र ह

તે દિવ્ય પ્રદેશની નજીક ગોલોક છે—એ નિશ્ચયે શંકરનું પવિત્ર ગોશાળ છે. તેની ઇચ્છાથી મારા જ સ્વરૂપવાળા શ્રીકૃષ્ણ ત્યાં નિવાસ કરે છે.

Verse 52

तद्गवां रक्षणार्थाय तेनाज्ञप्तस्सदा सुखी । तत्संप्राप्तसुखस्सोपि संक्रीडति विहारवित्

તે ગાયોનું રક્ષણ કરવા માટે તેની આજ્ઞાથી નિયુક્ત થઈ તે સદા પ્રસન્ન રહ્યો. તે સુખ પ્રાપ્ત કરીને તે પણ વિહારકુશળ બની નિશ્ચિંત રમતો રહ્યો.

Verse 53

तस्य नारी समाख्याता राधेति जगदम्बिका । प्रकृतेः परमा मूर्तिः पंचमी सुविहारिणी

તેમની સહધર્મિણી ‘રાધા’ નામે પ્રસિદ્ધ જગદંબિકા છે. તે પ્રકૃતિની પરમ મૂર્તિ, પંચમી દિવ્ય પ્રકટતા, જે સ્વચ્છંદ વિહાર કરે છે.

Verse 54

बहुगोपाश्च गोप्यश्च तत्र संति तदंगजाः । सुविहारपरा नित्यं राधाकृष्णानुवर्तिनः

ત્યાં ઘણા ગોપો અને ગોપીઓ છે, જે તે જ વંશમાંથી જન્મેલા છે. તેઓ નિત્ય આનંદ-વિહારમાં તત્પર રહી રાધા-કૃષ્ણના અનુગામી રહે છે.

Verse 55

स एव लीलया शंभोरिदानीं मोहितोऽनया । संप्राप्तो दानवीं योनिं मुधा शापात्स्वदुःखदाम्

શંભુની માત્ર લીલાથી તે હવે તેના દ્વારા મોહિત થયો છે; અને વ્યર્થ પ્રાપ્ત શાપના કારણે તે દાનવી યોનિમાં પ્રવેશ્યો છે, જે પોતાને જ દુઃખ આપનાર છે.

Verse 56

रुद्रशूलेन तन्मृत्यु कृष्णेन विहितः पुरा । ततस्स्वदेहमुत्सृज्य पार्षदस्स भविष्यति

પૂર્વે કૃષ્ણે તેની મૃત્યુ રુદ્રના ત્રિશૂલથી જ થશે એમ નિર્ધારિત કર્યું હતું. તેથી તે પોતાનું દેહ ત્યજી પછી શિવગણોમાં પારષદ—શિવનો અનુચર—બનશે.

Verse 57

इति विज्ञाय देवेश न भयं कर्तुमर्हसि । शंकर शरणं यावस्स सद्यश्शंविधास्यति

હે દેવેશ! આ જાણીને તારે ભય કરવો યોગ્ય નથી. જ્યાં સુધી શંકર તારો શરણ છે, ત્યાં સુધી તે તત્કાળ સર્વને સુવ્યવસ્થિત કરી યોગ્ય નિષ્કર્ષ આપશે.

Verse 58

अहं त्वं चामरास्सर्वे तिष्ठंतीह विसाध्वसाः

હું, તું અને સર્વ અમરો અહીં નિર્ભય રહી ઊભા રહીશું.

Verse 59

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा सविधिर्विष्णुः शिवलोकं जगाम ह । संस्मरन्मनसा शंभुं सर्वेशं भक्तवत्सलम्

સનત્કુમાર બોલ્યા—આમ કહીને વિષ્ણુ બ્રહ્મા સહિત શિવલોકમાં ગયા અને મનમાં શંભુ—સર્વેશ, ભક્તવત્સલ—નું સ્મરણ કરતા રહ્યા.