Rig Veda 9.96.23: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 23

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता ॥

Transliteration

apághnann eṣi pavamāna śátrūn priyā́ṃ na jā́ro abhígīta índuḥ | sī́dan váneṣu śakunó na patvā́ sómaḥ punānáḥ kalaśéṣu sattā́ ||

Translation

હે પવમાન, તું શત્રુઓને ઘાયલ કરતો આગળ વધે છે; પ્રિયાએ ગાયેલો જારો જેમ, તેમ તેજસ્વી ઇન્દુ સ્તુતિથી અભિગીત થાય છે. વનમાં પક્ષી ઉડી આવી બેસે તેમ, શુદ્ધ થતો સોમ લાકડાના પાત્રોમાં સ્થિર થઈ કલશો માં આસન ગ્રહણ કરે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपघ्नन्: striking away, smiting
• अपघ्नन्: Kartā (इन्दु/सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: अप-हन् (√हन्)

• एषि: you go/you move
• एषि: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थ)

• पवमान: O purifying one (Pavamāna Soma)
• पवमान: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun/Adjective
• Root: √पू (पवते) / प्रातिपदिक: पवमान-

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु-

• प्रियाम्: a beloved (woman)
• प्रियाम्: Karma (उपमान-वस्तु)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रिय-

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• जारः: a lover, gallant
• जारः: Kartā (उपमान-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जार-

• अभिगीतः: sung to, celebrated
• अभिगीतः: Kartā-विशेषण (इन्दोः)
• Type: Participle (past passive)
• Root: अभि-√गै (गी) / गीत-

• इन्दुः: the drop (Soma)
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु-

• सीदन्: sitting down, settling
• सीदन्: Kartā (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: √सद् (आसने)

• वनेषु: in the woods/forests
• वनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वन-

• शकुनः: a bird
• शकुनः: Kartā (उपमान-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शकुन-

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• पत्वा: having flown
• पत्वा: पूर्वकाल-क्रिया (क्रियाविशेषण)
• Type: Gerund
• Root: √पत् (गत्यर्थ) / पत् + त्वा

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम-

• पुनानः: purifying (himself), being purified
• पुनानः: Kartā-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √पू (पवते) / पुनान-

• कलशेषु: in the jars/vessels
• कलशेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कलश-

• सत्ता: the sitter/settler; one who takes his seat (in the vessels)
• सत्ता: Kartā-विशेषण (सोमस्य)
• Type: Noun (agent/epithet) / or participial noun
• Root: √सद् (आसने) / सत्तृ? (वेद. ‘सत्ता’)