Rig Veda 9.96.21: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 21

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna (for Indra)

Samhita Patha (Devanagari)

पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ॥

Transliteration

pávāsv endo pávamāno máhobhiḥ kánikradat pári vā́rāṇy arṣa | krī́ḷañ camvór ā́ viśa pūyámāna índraṃ te ráso madíro mamattu ||

Translation

પવસ્વ, હે ઇન્દુ, પવમાન, મહોબિઃ (મહાન શક્તિઓથી) વહે; આનંદથી કનિક્રદત્ (હર્ષધ્વનિ) કરીને વારાṇિ (ઊનના ગાળણ-ફ્લીસ)ની આસપાસ પરિ અર્ષ (ચારે તરફ ધસી) જા. પૂયમાન (શુદ્ધ થતો) તું ક્રીળન્ (રમતો) બે ચમૂઓમાં પ્રવેશ; તારો મદિર રસ ઇન્દ્રને મમત્તુ (પ્રમોદિત/મત્ત) કરે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पवस्व: purify/flow forth (as Soma)
• पवस्व: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पूञ्) / पव- (धातु-आदेशः) प्रत्ययः: स्व (लोट्)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिकम्)

• पवमानः: purifying, being purified (Soma)
• पवमानः: कर्तृ (विशेषणम् इन्दोः)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √पू (पूञ्) + शानच् → पवमान-

• महोभिः: with great powers/might
• महोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: महस्- (प्रातिपदिकम्)

• कनिक्रदत्: he cries aloud/roars repeatedly
• कनिक्रदत्: कर्तृ (इन्दोः)
• Type: Verb (intensive/iterative present) / participial finite use
• Root: √क्रन्द् (क्रन्दते/क्रन्दति) + नि + पुनरुक्ति-आगमः → कनिक्रद-

• परि: around, all about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• वाराणि: the woolen filters/strainers
• वाराणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वार- (प्रातिपदिकम्)

• अर्ष: flow, rush
• अर्ष: —
• Type: Verb
• Root: √ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थः ‘to flow, move swiftly’)

• क्रीळन्: playing, sporting
• क्रीळन्: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √क्रीळ् (क्रीळति) वर्तमान-कृदन्तः शतृ → क्रीळन्त्

• चम्वोः: of/in the two cups (bowls)
• चम्वोः: अधिकारण/सम्बन्ध (सन्दर्भः: ‘in/at the two bowls’)
• Type: Noun
• Root: चमू- (प्रातिपदिकम्)

• आ: towards, into
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• विश: enter
• विश: —
• Type: Verb
• Root: √विश् (प्रवेशने)

• पूयमानः: being purified
• पूयमानः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √पू (पूञ्) + यमान (वेदिक-प्रत्ययः) → पूयमान-

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (विश्—प्रवेशने)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिकम्)

• ते: thy/your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• रसः: juice, essence (Soma-juice)
• रसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रस- (प्रातिपदिकम्)

• मदिरः: intoxicating
• मदिरः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मदिर- (प्रातिपदिकम्)

• ममत्तु: may it gladden/intoxicate
• ममत्तु: —
• Type: Verb
• Root: √मद् (मदति) + मम्-अगमः (वेदिक-परिपूर्णता) → ममत्तु