Rig Veda 9.96.14: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 14

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः ॥

Transliteration

vṛṣṭíṃ diváḥ śatá-dhāraḥ pavasva sahasra-sā́ vāja-yúr deva-vī́tau | sáṃ síndhubhiḥ kalaśé vāvaśānáḥ sám usriyā́bhiḥ prá-tiran na ā́yuḥ ||

Translation

દિવ્ય વૃષ્ટિ સમ, શતધારા બની તું પવિત્ર થા; દેવવીતિમાં સહસ્રગણ વાજ (બળ-સમૃદ્ધિ) જીતનાર બની. કલશમાં સિંધુઓ (નદીઓ) સાથે સંયુક્ત થઈ, ગુંજતો, ઉસ્રિયા (પ્રકાશમય કિરણો) સાથે મળીને અમારું આયુષ્ય વિસ્તારી અને સુરક્ષિત કર.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृष्टिम्: rain, shower
• वृष्टिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृष्टि- (√वृष् ‘वर्षणे/सिञ्चने’)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्-/द्यौ- (प्रातिपदिक)

• शतधारः: hundred-streamed, having a hundred flows
• शतधारः: कर्तृ (सम्बोधन-रहित विशेषण)
• Type: Adjective (bahuvrīhi) / Noun-like epithet
• Root: शत- + धार- (√धृ ‘धारणे’)

• पवस्व: purify yourself; flow clear
• पवस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते) ‘पवने/शोधने’

• सहस्रसा: by thousands; in a thousandfold way
• सहस्रसा: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Adverb/Indeclinable-like (taddhita)
• Root: सहस्र- + -सा (तद्धित, ‘सहस्रेण/सहस्रवत्’)

• वाजयुः: seeking/bringing strength and prize (vāja)
• वाजयुः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वाज- + यु (यु- ‘इच्छु/याचक’ तद्धित/कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा ‘वाज-यु’ स्थिर-प्रातिपदिक

• देववीतौ: in the divine pursuit/rite; in the gods’ seeking
• देववीतौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव- + वीतु- (√वे/√वी ‘गत्यर्थ/वरण’ → वीतु ‘pursuit/quest/invitation’), समास

• सम्: together; completely
• सम्: (क्रिया-विशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग) अथवा अव्यय

• सिन्धुभिः: with the rivers/streams
• सिन्धुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: सिन्धु-

• कलशे: in the jar/vessel (filtering vat)
• कलशे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कलश-

• वावशानः: eager/striving, pressing on
• वावशानः: कर्तृ
• Type: Participle (present, intensive/reduplicated)
• Root: √वश्/√वाश् (वावश्- ‘to desire/strive eagerly’) → वावशान (कृदन्त)

• सम्: together; fully
• सम्: (क्रिया-विशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग) अथवा अव्यय

• उस्रिया॑भिः: with the bright ones; with the dawn-cows (radiant streams)
• उस्रिया॑भिः: करण
• Type: Noun (collective/adj. used substantively)
• Root: उस्रिया- (उस्र ‘dawn/cow’ से; ‘उज्ज्वला/गोसम्बन्धिनी’), प्रातिपदिक

• प्रतिरन्: they reach; they attain
• प्रतिरन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ऋ (ऋणोति/अरति) ‘गत्यर्थ/प्रापणे’ + प्रति

• आयुः: life; lifetime
• आयुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस्-