Rig Veda 9.89.6 — Mandala 9, Sukta 89, Mantra 6
Sukta 9.89
Devata: Soma Pavamāna (with explicit orientation to Indra’s indriya)
Samhita Patha (Devanagari)
विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्या विश्वा उत क्षितयो हस्ते अस्य । असत्त उत्सो गृणते नियुत्वान्मध्वो अंशुः पवत इन्द्रियाय ॥
Transliteration
viṣṭámbho divó dharúṇaḥ pṛthivyā́ víśvā uta kṣitáyo háste asyá | ásat te útsó gṛṇaté niyútvān mádhvo aṃśúḥ pavate indriyā́ya ||
Translation
તે દ્યૌનો વિષ્ટંભ (આધાર-સ્તંભ) છે, પૃથિવીનો ધરুণ (આધાર) છે; સર્વ ક્ષિતયો (નિવાસ-લોકો) પણ તેની હસ્તે છે. ગૃણતે (સ્તુતિ કરનાર) માટે તારો ઉત્સ (ઝરણો) સ્થાપિત છે, નિયુત્વાન (બળો સાથે જોડાયેલ); મધ્વો અંશુ (મધુર કિરણ) ઇન્દ્રિયાય (ઇન્દ્રના પરાક્રમ માટે) પવતે—વિજયી અધિપત્ય તરફ.
Word by Word
विष्टम्भःsupport, prop
विष्टम्भः:
Kartā
TypeNoun
Rootवि-√स्तम्भ् (स्तम्भ्) / प्रातिपदिक: विष्टम्भ
दिवःof heaven/sky
दिवः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootदिव् (द्यौः) / प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ
धरुणःholder, supporter
धरुणः:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Root√धृ (धारणे) → प्रातिपदिक: धरुण
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: पृथिवी
विश्वाःall
विश्वाः:
Kartā (with क्षितयः)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिक: विश्व
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
क्षितयःdwellings/peoples; settlements
क्षितयः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: क्षिति
हस्तेin (his) hand
हस्ते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: हस्त
अस्यof him/its
अस्य:
Sambandha (Genitive)
TypePronoun
Rootसर्वनाम-प्रातिपदिक: इदम् (एतद्-समूह)
असत्there arose; came to be
असत्:
—
TypeVerb
Root√अस् (भू)
उत्सःspring, source
उत्सः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: उत्स
गृणतेfor the singer who praises
गृणते:
Sampradāna (recipient; ‘for the praiser’)
TypeVerb
Root√गॄ/√गृ (स्तुतौ) → गृण्
नियुत्वान्yoked/attended with teams (niyuts)
नियुत्वान्:
Kartā (qualifier of अंशुः)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिक: नियुत्वन्त् (नियुत् + वन्त्)
मध्वःof sweetness; of honey/soma-juice
मध्वः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: मधु
अंशुःray; Soma-stalk/stream
अंशुः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: अंशु
पवतेpurifies itself; flows (as purified Soma)
पवते:
—
TypeVerb
Root√पू (पवने/शोधने) → पवते
इन्द्रियायfor Indra’s power; for (the sake of) Indra-strength
इन्द्रियाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रातिपदिक: इन्द्रिय
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.