Rig Veda 9.86.1: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 1

Sukta 9.86

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव त्मना । दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.86.1

Transliteration

prá ta āśávaḥ pavamāna dhī-jávo madā́ arṣanti raghujā́ iva tmánā | divyā́ḥ suparṇā́ mádhu-manta índavo madíntamāsaḥ pári kóśam āsate ||

Translation

હે પવમાન સોમ! તારા ઝડપી પ્રવાહો આગળ ધસી આવે છે—ધીની પ્રેરણાથી ચલિત ઉલ્લાસ—સ્વશક્તિથી દોડવીરોની જેમ વેગે વહે છે. દિવ્ય, સુપર્ણ, મધુમય ઇન્દુઓ—અતિમદિર આનંદદાયક—પાત્ર (કોશ)ની ચારે બાજુ સ્થિર થાય છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• आशवः: the swift ones
• आशवः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: आशु (प्रातिपदिक)

• पवमान: O Pavamāna (purifying Soma)
• पवमान: Sambodhana
• Type: Noun/Participle (epithet)
• Root: पवमान (√पू ‘to purify’ + शानच्, present participle)

• धीजवः: swift through inspiration / impelled by thought
• धीजवः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: धी (f.) + जव (m.) → धी-जव (प्रातिपदिक, bahuvrīhi/tatpuruṣa)

• मदाः: intoxicating draughts / exhilarations
• मदाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• अर्षन्ति: they rush/flow
• अर्षन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √ऋष्/अर्ष् (to flow, rush)

• रघुजाः: swift-born / quickly moving
• रघुजाः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: रघु (adj.) + जा (from √जन् ‘be born/produce’) → रघुजा (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• त्मना: by (their) own self / of themselves
• त्मना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक; Vedic for आत्मन्)

• दिव्याः: heavenly, divine
• दिव्याः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• सुपर्णाः: fair-winged (birds)
• सुपर्णाः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• मधुमन्तः: honeyed, sweet
• मधुमन्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक)

• इन्दवः: Soma-drops
• इन्दवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• मदिन्तमासः: most exhilarating
• मदिन्तमासः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मदिन् (adj. from √मद् ‘be exhilarated’) + तमप् (superlative) → मदिन्तम (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (upasarga)

• कोशम्: vessel, vat (filtering vessel)
• कोशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)

• आसते: they sit/settle (upon), take their place
• आसते: —
• Type: Verb
• Root: √आस् (to sit) with preverb आ-