Rig Veda 9.77.4: Mandala 9, Sukta 77, Mantra 4

Sukta 9.77

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥

Transliteration

ayáṃ no vidvā́n vanavad vanuṣyát índuḥ satrā́cā mánasā puruṣṭutáḥ | inásya yáḥ sádane gárbham ādadhe gavā́m urubjáṃ abhyárṣati vrajám ||

Translation

આ સોમ (ઇન્દુ) સર્વજ્ઞ બની અમારા માટે વન-વનમાં શોધનારની જેમ (ગુપ્તને) જીતે છે; મનથી સીધો માર્ગ પકડી સત્રરૂપે આગળ વધે છે, અને બહુજનોથી સ્તુત થાય છે. જે સદનમાં ગર્ભ (અંતઃસર્જન) સ્થાપે છે, તે ગવાઓના વિશાળ વાડા—કિરણોના વિશાળ ઘેરા વ્રજ તરફ ધસી જાય છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वनवत्: wood-like; as (one) with wood (i.e., with strength/firmness)
• वनवत्: Karaṇa
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: वन (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)

• वनुष्यति: seeks/strives, wins (like in the forest)
• वनुष्यति: Kartā
• Type: Verb
• Root: वनुष्य (धातु)

• इन्दुः: the Soma-drop
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• सत्राचा: moving/going in the sattra (continuous rite)
• सत्राचा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सत्र + अञ्च् (प्रातिपदिक; ‘going in a sattra’)

• मनसा: with (his) mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• पुरुष्टुतः: much-praised
• पुरुष्टुतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पुरु + स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त) / ‘much-praised’

• इनस्य: of the mighty/strong one
• इनस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: इन (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सदने: in the seat/dwelling
• सदने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक)

• गर्भम्: embryo; germ
• गर्भम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• आदधे: has placed/has deposited
• आदधे: Kartā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + आ (उपसर्ग)

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• उरुब्जम्: wide(-opening), broad-cleaving
• उरुब्जम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उरु + भज्/भञ्ज् (प्रातिपदिक; ‘wide-opening/cleaving’)

• अभि: towards, upon
• अभि: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्षति: flows/rushes
• अर्षति: Kartā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to flow, rush’)

• व्रजम्: enclosure; cattle-pen; fold
• व्रजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)