
Sukta 8.90
Indra
આ છ ઋચાઓનું સૂક્ત ઇન્દ્રને “બધા યુદ્ધોમાં” હાજર રહેવા આમંત્રિત કરે છે; કવિઓના મંત્રો અને સોમપાનના પિષણ પાસે તે નજીક આવે, અને વિજય તથા સમૃદ્ધિને અટકાવતી અવરોધક શક્તિઓ (વૃત્ર)ને ભેદી નાખે, એવી પ્રાર્થના કરે છે. ઇન્દ્રની સ્તુતિ સત્યનિષ્ઠ, અડગ અને વજ્રાયુધધારી તરીકે કરીને, ધન નજીક લાવવાનું અને વિશાળ ચાદર જેવી પોતાની રક્ષા વિસ્તરાવવાની વિનંતી કરે છે. અંતે, દૂરદર્શી અસુર (પ્રભુત્વશક્તિનો સ્વામી) એવા ઇન્દ્રની કૃપા (સુમ્ન) અને આશ્રય પ્રાપ્ત થાય, એવી યાચના સાથે સૂક્ત પૂર્ણ થાય છે.
Mantra 1
आ नो विश्वासु हव्य इन्द्रः समत्सु भूषतु । उप ब्रह्माणि सवनानि वृत्रहा परमज्या ऋचीषमः ॥
અમારા સર્વ સમરોએ હવ્ય (આહ્વાનયોગ્ય) ઇન્દ્ર અમારી પાસે શોભે/આવે; વૃત્રહા (વૃત્ર-હનન કરનાર) અમારા બ્રહ્માણિ (મંત્રો) અને સવનો (સોમ-પાનવિધિ) પાસે ઉપસ્થિત થાય. પરમ અજ્યા (પરમ પ્રહાર/આક્રમણ) ધરાવનાર, ઋચીશમ (ઋચાનો સ્વામી) તે અમારા અર્પણમાં આસન ગ્રહણ કરે.
Mantra 2
त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥
તું રાધસો (દાન-સિદ્ધિઓ)નો પ્રથમ દાતા છે; તું સત્ય ઈશાનકૃત્—સ્વામિત્વ રચનાર પ્રભુ છે. તારી તુવિદ્યુમ્ન (અતિપ્રભા) શક્તિ સાથેનું યોગ (યુજ્યા) અમે વરીએ છીએ—પુત્રત્વની મહાન શવસ (બળ) જે અમામાં પરાક્રમ વધારેછે.
Mantra 3
ब्रह्मा त इन्द्र गिर्वणः क्रियन्ते अनतिद्भुता । इमा जुषस्व हर्यश्व योजनेन्द्र या ते अमन्महि ॥
હે ગિર્વણ ઇન્દ્ર! તારા માટે બ્રહ્મ-સ્તુતિઓ રચાય છે—અક્ષય અદ્ભુત, અતિદર્ભુત. હે હર્યશ્વ! આને સ્વીકાર; યાત્રા માટેના આ યોગો—શક્તિના જોડાણો—જે અમે તારા માટે મનમાં ધાર્યા છે.
Mantra 4
त्वं हि सत्यो मघवन्ननानतो वृत्रा भूरि न्यृञ्जसे । स त्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषेऽर्वाञ्चं रयिमा कृधि ॥
કારણ કે તું જ સત્ય છે, હે મઘવન; કદી પાછો ન વળતો, તું અનેક વૃત્રોને દબાવી નાખે છે. તેથી હે અતિશક્તિશાળી, વજ્રહસ્ત! દાશુષે—યજ્ઞદાતા માટે—ધનને અર્વાઞ્ચ, નજીક લાવ; સમૃદ્ધિ અમારે તરફ આવવા દે.
Mantra 5
त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पते । त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीधृता ॥
હે ઇન્દ્ર! તું જ યશ છે; ઋજીષી—સીધા ગતિ કરનાર—શવસસ્પતિ, બળનો સ્વામી. તું એકલો જ અપ્રતીનિ—સામે ન ઊભા રહી શકાય એવા—વૃત્રોને હણે છે; અનુત્ત, અપરાજિત, તું ચર્ષણીધૃત—જનસમુદાયોના ધારક—છે; સત્યની વિજય માટે અમામાં માનવ ક્ષેત્રને સ્થિર રાખે છે.
Mantra 6
तमु त्वा नूनमसुर प्रचेतसं राधो भागमिवेमहे । महीव कृत्तिः शरणा त इन्द्र प्र ते सुम्ना नो अश्नवन् ॥
હે અસુર, વિશાળ પ્રજ્ઞાવાળા, હવે નિશ્ચયે અમે તને રાધસના ભાગ સમાન પ્રાપ્તિ માટે યાચીએ છીએ. હે ઇન્દ્ર, તારો શરણ મહાન આવરણ સમાન છે; તારા સુમ્નો (કૃપાપ્રસાદ) અમારા સુધી પ્રસરે અને અમે તેને પ્રાપ્ત કરીએ.
It asks Indra to come close during conflicts and rituals, to accept the Soma offerings, to destroy obstacles (vṛtra), and to bring prosperity and protection to the worshippers.
In Vedic thought, “battle” can mean both outer conflict and any intense contest where strength and clarity are tested; Indra is invoked as the power that breaks blockage and secures victory.
Here it means Indra as a lordly, far-seeing power—one with wide perception—whose protection is vast and whose grace can be ‘attained’ by those who offer and recite with sincerity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.