Rig Veda 8.9.5: Mandala 8, Sukta 9, Mantra 5
Sukta 8.9
Rishi: Kāṇva tradition
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixed possibility (first pāda longer; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यदप्सु यद्वनस्पतौ यदोषधीषु पुरुदंससा कृतम् । तेन माविष्टमश्विना ॥
Transliteration
yád apsú yád vanaspátaú yád óṣadhīṣu purudamsasā kr̥tám | téna mā aviṣṭam aśvinā ||
Translation
હે અશ્વિનો, પુરુદંસસા (અनेक કુશળ કર્મોના કર્તા) એવા તમે બંનેએ જે કંઈ જળોમાં, વનસ્પતિના અધિપતિમાં, અને ઔષધિઓમાં રચ્યું છે—તમારા તે કૃત્યબળથી મને આવરી રક્ષા કરો.
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
Karma (सम्बन्धसूचक ‘यत्’—यद्…तद्-सम्बन्धे) / (सन्दर्भे कर्म-रूपेण)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘जल’
यत्whatever
यत्:
Karma (यद्…तद्-सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनस्पतौin the tree / in the lord of the forest
वनस्पतौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवनस्पति (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘वृक्ष/वन-देवता’
यत्whatever
यत्:
Karma (यद्…तद्-सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधीषुamong/in the herbs
ओषधीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootओषधि (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक) ‘औषधि/वनस्पति’
पुरुदंससाO you two of many wondrous deeds
पुरुदंससा:
(सम्बोधन; कारकातीत)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootपुरु-दंसस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक) ‘बहु-कार्य/बहु-चमत्कार’
कृतम्done, made
कृतम्:
Karma (यत्…कृतम् = ‘whatever is done/made’)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृत)
तेनby that / with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) — एनक्लिटिक ‘मा’
आविष्टम्enter (into) / pervade / come to me
आविष्टम्:
(क्रिया) — कर्ता: अश्विनौ; कर्म: मा
TypeVerb
Rootआ-√विश् (धातु) ‘प्रवेश/आवेशन’
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
(सम्बोधन; कारकातीत)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (देव-नाम; प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.