Rig Veda 8.74.10: Mandala 8, Sukta 74, Mantra 10
Sukta 8.74
Devata: Primarily Agni in the sukta; this verse uses Indra-comparison and addresses Tūrvatha (patron figure).
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वमिद्गां रथप्रां त्वेषमिन्द्रं न सत्पतिम् । यस्य श्रवांसि तूर्वथ पन्यम्पन्यं च कृष्टयः ॥
Transliteration
áśvam id gā́ṃ rathaprā́ṃ tvéṣam índraṃ na sátpatim | yásya śrávāṃsi tū́rvatha pányam-panyaṃ ca kṛ́ṣṭayaḥ ||
Translation
તે અશ્વબળ, પ્રકાશની ગાય, અને આગળ ધપાવતો રથ આપે છે—ઇન્દ્ર સમો તેજસ્વી, સત્યપતિ (સત્પતિ), માર્ગનો સાચો અધિપતિ; જેના યશોને, હે તૂર્વથ, પ્રજાઓ વારંવાર ‘અતિ પ્રશંસનીય’ કહી ગાય છે.
Word by Word
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed, even
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
गाम्cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
रथप्राम्drawing/pulling the chariot
रथप्राम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरथ-प्रा (समास; प्रा < √प्रा/√प्र (पूरणे/प्रापणे) इत्यस्य कृत्-आधारः)
त्वेषम्fierce, impetuous
त्वेषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
सत्पतिम्lord of the good/true; good lord
सत्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसत्-पति (समास; सत् < √अस् (सत्), पति < पति-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्रवांसिfames, glories
श्रवांसि:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
तूर्वथswift onset; impetuous might
तूर्वथ:
विशेषण/सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतूर्वथ (प्रातिपदिक; वीर्य/वेग-सम्बद्ध नाम)
पन्यम्admirable, praiseworthy
पन्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपन्य (प्रातिपदिक)
पन्यम्most admirable (repeated for emphasis)
पन्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपन्य (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-निपात)
कृष्टयःpeoples, tribes
कृष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.