Rig Veda 8.68.16: Mandala 8, Sukta 68, Mantra 16

Sukta 8.68

Devata: Indra (implicit giver of vehicles/reins in Ashvamedha context)

Samhita Patha (Devanagari)

सुरथाँ आतिथिग्वे स्वभीशूँरार्क्षे । आश्वमेधे सुपेशसः ॥

Transliteration

suráthā̃ ā́tithigve svàbhīśū̃r ārkṣé | āśvá-medhé supéśasaḥ ||

Translation

હે ઋક્ષપુત્ર, તે આતિથિગ્વને સુ-રથો—ઉત્તમ રથો—અને સુસંયમિત બળો અર્પે છે; અશ્વમેધમાં સુપેશસ—સુંદર આકારવાળી—શક્તિઓ, પ્રાણબળના પરિપૂર્ણ અર્પણ માટે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सु-रथान्: the good-chariot(-ed) ones / those with good chariots
• सु-रथान्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: रथ (प्रातिपदिक) + सु- (उपसर्ग/पूर्वपद)

• आ: hither, towards (as preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• अतिथि-ग्वे: O Atithigva (name/epithet)
• अतिथि-ग्वे: सम्बोधन
• Type: Noun (proper/epithet; vocative)
• Root: अतिथि-ग्व (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नाम)

• स्व-भी-शून्: the self-impelling/own-impelling (drivers/steeds)
• स्व-भी-शून्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: शू (धातु ‘to impel/drive’; कृत-प्रातिपदिक शून ‘impelling/driver’) + स्व- + भी (पूर्वपद)

• ऊरा-र्क्षे: O Ūrārkṣa (epithet/name)
• ऊरा-र्क्षे: सम्बोधन
• Type: Noun/epithet (vocative)
• Root: ऊर (प्रातिपदिक ‘thigh/strength’) + ऋक्ष (प्रातिपदिक ‘bear’; here as epithet) → समास; ‘ऊरार्क्ष’

• आश्व-मेधे: in/at the Aśvamedha (horse-sacrifice)
• आश्व-मेधे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अश्व-मेध (प्रातिपदिक; तৎपुरुष ‘horse-sacrifice’)

• सु-पेशसः: the well-adorned / fair-formed (ones)
• सु-पेशसः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पेशस् (प्रातिपदिक ‘beauty, adornment, fair form’) + सु-