Rig Veda Sukta 47
Mandala 8Sukta 4718 Mantras

Sukta 47

Sukta 8.47

Rishi

Not determinable from provided excerpt alone (hymn header not included).

Devata

Ādityas (Varuṇa, Mitra, and the Āditya group).

Chandas

Not determinable with certainty from excerpt; refrain suggests a structured strophic hymn.

આ સૂક્ત વારંવાર આદિત્યોને—વિશેષ કરીને વરુણ અને મિત્રને—વિશાળ, નિર્દોષ રક્ષક તરીકે આહ્વાન કરે છે, જે ઉપાસકને કપટ, વૈરભાવ અને પાપના કોઈપણ હિસ્સાથી બચાવે. તે દેવોને વિનંતી કરે છે કે યજમાનમાં શાંતિ, આશ્રય, ‘ત્રિવિધ’ રક્ષણ સહિત સર્વ પ્રકારનું કલ્યાણ સ્થાપિત કરે. અંતે વિજય અને શુદ્ધિના સ્વર સાથે, ઉષા ઉગે ત્યારે ભય અને દુષ્પ્નોને દૂર હાંકી દેતાં સૂક્ત પૂર્ણ થાય છે.

Mantras

Mantra 1

महि वो महतामवो वरुण मित्र दाशुषे । यमादित्या अभि द्रुहो रक्षथा नेमघं नशदनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે વરુણ, હે મિત્ર! દાન કરનાર માટે તમારું મહાન સહાય-બળ અતિ મહાન છે. હે આદિત્યો! તેને વક્ર વૈરભાવથી રક્ષો; દુષ્ટતાનો કોઈ અંશ તેને ન સ્પર્શે. હે અચ્યુત (અનિષ્ફળ) દેવો! તમારી રક્ષાઓ—તમારી શુભ રક્ષાઓ—અમારા આશ્રય છે.

Mantra 2

विदा देवा अघानामादित्यासो अपाकृतिम् । पक्षा वयो यथोपरि व्यस्मे शर्म यच्छतानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે દેવો, હે આદિત્યો! અઘ (હાનિ/પાપ) ના નિવારણને જાણીને દુષ્ટતાને દૂર ફેંકો. જેમ પક્ષીના માટે પાંખો ઉપર ઉડવા માટે હોય, તેમ અમારા માટે આશ્રયરૂપ શાંતિ વિસ્તારો. હે અચ્યુત (અનિષ્ફળ) દેવો! તમારી રક્ષાઓ—તમારી શુભ રક્ષાઓ—અમારા આશ્રય છે.

Mantra 3

व्यस्मे अधि शर्म तत्पक्षा वयो न यन्तन । विश्वानि विश्ववेदसो वरूथ्या मनामहेऽनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

અમારા ઉપર તે શાંતિમય આશ્રય સ્થાપો—જેમ પાંખો પક્ષીને વહન કરે તેમ. હે સર્વવિદ્ (વિશ્વવેદસ) દેવો, તમારી સર્વ રક્ષાઓને અમે મનમાં કિલ્લા સમી ધારીએ છીએ. હે અચૂક (અનેહસ) દેવો, તમારી રક્ષાઓ—તમારી શુભ રક્ષાઓ—અમારા રક્ષણરૂપ છે.

Mantra 4

यस्मा अरासत क्षयं जीवातुं च प्रचेतसः । मनोर्विश्वस्य घेदिम आदित्या राय ईशतेऽनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

જેનાં માટે પ્રચેતા (પૂર્વજ્ઞ) દેવોએ નિવાસ અને જીવવાની શક્તિ દાન કરી—મનુના, સર્વના—તે આદિત્યો સમૃદ્ધિઓના સ્વામી છે. હે અચૂક (અનેહસ) દેવો, તમારી રક્ષાઓ—તમારી શુભ રક્ષાઓ—અમારા રક્ષણરૂપ છે.

Mantra 5

परि णो वृणजन्नघा दुर्गाणि रथ्यो यथा । स्यामेदिन्द्रस्य शर्मण्यादित्यानामुतावस्यनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

અમને ચારે તરફથી આવરી લો, અઘા (હાનિ) દૂર કરતાં—જેમ રથિયું કઠિન માર્ગો ટાળી જાય. અમે ઇન્દ્રના આશ્રયમાં અને આદિત્યોની સહાયમાં રહીએ. હે અચૂક (અનેહસ) દેવો, તમારી રક્ષાઓ—તમારી શુભ રક્ષાઓ—અમારા રક્ષણરૂપ છે.

Mantra 6

परिह्वृतेदना जनो युष्मादत्तस्य वायति । देवा अदभ्रमाश वो यमादित्या अहेतनानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

જ્યારે મનુષ્ય સર્વ બાજુથી ઘેરાઈ જાય અને પોતાને ક્ષીણ અનુભવે, ત્યારે પણ તે તમારાથી અપાયેલ બળને જ શોધે છે. હે દેવો, હે આદિત્યો, તમે અમામાં સ્થાપેલી અદભ્ર આશા અચળ રહે; નિર્હિંસ તમારી સહાય—તમારી શુભ સહાય—અમારી સાથે રહે.

Mantra 7

न तं तिग्मं चन त्यजो न द्रासदभि तं गुरु । यस्मा उ शर्म सप्रथ आदित्यासो अराध्वमनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

તેના પર કોઈ તીક્ષ્ણ આઘાત ન પડે, કોઈ ભારકચરો દબાણ ન આવે. હે આદિત્યો, જેના માટે તમે વિશાળ આશ્રય વિસ્તારો છો, તેને પ્રસન્ન રહો; અહિંસા તમારી સહાય—તમારી શુભ સહાય—અમારી પાસે આવે.

Mantra 8

युष्मे देवा अपि ष्मसि युध्यन्त इव वर्मसु । यूयं महो न एनसो यूयमर्भादुरुष्यतानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે દેવો, અમે તમામાં આશ્રય લઈએ છીએ—જાણે કવચોમાં રહેલા યુદ્ધવીરો. મહા અપરાધથી પણ અને લઘુ અપરાધથી પણ તમે જ અમને બચાવો છો; અહિંસા તમારી સહાય—તમારી શુભ સહાય—અમારી સાથે રહે.

Mantra 9

अदितिर्न उरुष्यत्वदितिः शर्म यच्छतु । माता मित्रस्य रेवतोऽर्यम्णो वरुणस्य चानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

અદિતિ અમને વિશાળતા અને સુરક્ષા આપે; અદિતિ અમને શાંતિનું આશ્રય-શર્મ અર્પે—તે તેજસ્વી મિત્ર, અર્યમન અને વરુણની માતા છે. હે દેવો, તમારી અહિંસક સહાયતાઓ, તમારી શુભ સહાયતાઓ અમારે સાથે રહે.

Mantra 10

यद्देवाः शर्म शरणं यद्भद्रं यदनातुरम् । त्रिधातु यद्वरूथ्यं तदस्मासु वि यन्तनानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે દેવો, જે કંઈ શાંતિ અને સાચું શરણ છે, જે કંઈ શુભ અને અનાતુર (અશાંતિવિહિન) છે, જે કંઈ ત્રિધાતુ સ્થિર રક્ષણ—વરૂથ્ય—છે, તે બધું અમામાં વિસ્તારો, પ્રગટ કરો. તમારી અહિંસક સહાયતાઓ, તમારી શુભ સહાયતાઓ અમારે સાથે રહે.

Mantra 11

आदित्या अव हि ख्यताधि कूलादिव स्पशः । सुतीर्थमर्वतो यथानु नो नेषथा सुगमनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે આદિત્યો, નીચે નજર કરો—નદીના કાંઠેથી જાગતા સ્પશ (પહેરેદારો) જેમ—અને અમને આગળ દોરો; જેમ ઘોડાઓને દોરવામાં આવે તેમ, અમને સારા તીર્થ સુધી, સુગમ ગમન સુધી પહોંચાડો. તમારી અહિંસક સહાયતાઓ, તમારી શુભ સહાયતાઓ અમારે સાથે રહે.

Mantra 12

नेह भद्रं रक्षस्विने नावयै नोपया उत । गवे च भद्रं धेनवे वीराय च श्रवस्यतेऽनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

અહીંનું કલ્યાણ રક્ષસમાં ભટકનારને ન મળે; ન તો નીચે ઉતરનારને, ન તો વૈરભાવથી નજીક આવનારને. પરંતુ કલ્યાણ ગવ (ગૌ—પ્રકાશ-કિરણ) માટે, ધેનુ (પોષક દૂધાળ ગાય) માટે, અને તે વીર માટે રહે, જે યશના સત્ય શ્રવણને ઇચ્છે. તમારા અહિંસક સહાય, તમારા શુભ સહાય, અમારે સાથે રહે.

Mantra 13

यदाविर्यदपीच्यं देवासो अस्ति दुष्कृतम् । त्रिते तद्विश्वमाप्त्य आरे अस्मद्दधातनानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

હે દેવો, અમે જે કંઈ દોષકૃત્ય કર્યું હોય—પ્રગટ હોય કે ગુપ્ત—તે સર્વને ત્રિત આાપ્ત્યમાં અમારાથી દૂર સ્થાપિત કરો. તમારા અહિંસક સહાય, તમારા શુભ સહાય, અમારે સાથે રહે.

Mantra 14

यच्च गोषु दुष्ष्वप्न्यं यच्चास्मे दुहितर्दिवः । त्रिताय तद्विभावर्याप्त्याय परा वहानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

અને ગોષુ (ગૌઓમાં/પ્રકાશ-કિરણોમાં) જે કંઈ દુષ્સ્વપ્ન્ય—અશુભ સ્વપ્નજન્ય દોષ—હોય, અને હે દિવઃ દુહિતર (દિવની પુત્રી), અમામાં જે કંઈ હોય—તે સર્વને, હે વિભાવરી (પ્રભાતી/પ્રકાશમયી), ત્રિત આાપ્ત્ય પાસે દૂર વહેંચી લઈ જા. તમારા અહિંસક સહાય, તમારા શુભ સહાય, અમારે સાથે રહે.

Mantra 15

निष्कं वा घा कृणवते स्रजं वा दुहितर्दिवः । त्रिते दुष्ष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये परि दद्मस्यनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

સુવર્ણનો નિષ્ક હોય કે પુષ્પમાળા—હે દ્યૌની પુત્રી! દુષ્સ્વપ્નનું સર્વ દોષ ત્રિત આપ્ત્યમાં સર્વત્ર પરિઘેરીને ત્યાં જ બંધ કરી દે. તમારી અહિંસક સહાય, તમારી શુભ સહાય, અમારે સાથે રહે.

Mantra 16

तदन्नाय तदपसे तं भागमुपसेदुषे । त्रिताय च द्विताय चोषो दुष्ष्वप्न्यं वहानेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

તે અન્ન આત્મપોષણ માટે છે, તે કર્મ-સાધના માટે છે; અને તે ભાગ આસન ગ્રહણ કરીને ઉપસ્થિત થયેલા માટે છે. હે ઉષા! દુષ્સ્વપ્નને દૂર વહાવી દે; અમને તમારી અશ્રાંત સહાય, તમારી તેજસ્વી અને શુભ સહાય આપ.

Mantra 17

यथा कलां यथा शफं यथ ऋणं संनयामसि । एवा दुष्ष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये सं नयामस्यनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

જેમ અમે ગુમ થયેલો અંશ ભેગો કરીએ, જેમ વિખેરાયેલું પાછું મેળવો, જેમ ઋણ ચૂકવી સમાધાન કરીએ—એમ દુષ્સ્વપ્નનું સર્વ દોષ આપ્ત્યના ક્ષેત્રમાં ભેગું કરીને નિષ્પ્રભ કરીએ. તમારી અશ્રાંત, શુભ સહાય અમારે સાથે રહે.

Mantra 18

अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम् । उषो यस्माद्दुष्ष्वप्न्यादभैष्माप तदुच्छत्वनेहसो व ऊतयः सुतयो व ऊतयः ॥

આજે અમે જીત્યા; અમે વિજય પામ્યા અને નિર્દોષ બન્યા છીએ. હે ઉષા (પ્રભાત), જે દુષ્સ્વપ્નજન્ય ભયથી અમે ડર્યા હતા—તેને દૂર કરી દે; તે અહીંથી ઊઠીને નીકળી જાય. અમને તારી અશ્રાંત, શુભ સહાયાઓ આપ; સોમરસની સહાયાઓ આપ.

Frequently Asked Questions

The hymn mainly addresses the Ādityas—especially Varuṇa and Mitra—as protectors of truth and order. In the final verse it also calls on Uṣas (Dawn) to drive away fear and evil dreams.

It is a refrain asking for the gods’ “helps/protections” (ūtayaḥ), described as “anehas” (harmless, unerring) and “su-ūtayaḥ” (good helps). It functions like a protective seal repeated through the hymn.

It asks to be guarded from hostility, deceit, and misfortune, and to receive peace, refuge, goodness, and an untroubled state. It also seeks inner purification—becoming ‘without fault’—and freedom from disturbing dreams as a new day begins.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App