Rig Veda 8.45.41: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 41
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यद्वीळाविन्द्र यत्स्थिरे यत्पर्शाने पराभृतम् । वसु स्पार्हं तदा भर ॥
Transliteration
yád vīḷā́v índra yát sthiré yát parśā́ne parā́bhṛtam | vásu spārháṃ tád ā́ bhara ||
Translation
હે ઇન્દ્ર, જે કંઈ દૃઢ કિલ્લામાં દૂર મૂકાયું છે, જે કંઈ સ્થિર આધાર પર કસીને ધરાયેલું છે, જે કંઈ વિશાળ વિસ્તરણમાં પાર લઈ જવાયું છે—તે ઇચ્છનીય વસુ, અસ્તિત્વનું ધન, અહીં અમને લાવી આપ.
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण-सम्बन्धः (correlative to ‘तत्’)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
वीळा(the) resistance / hardness
वीळा:
कर्तृ/भाववाचक-सम्बन्धः (in apposition with ‘यत्’)
TypeNoun
Rootवीळा (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘वीळा’ = दृढता/कठिनता/प्रतिरोधः; RV usage)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधनम्
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (पुं. प्रातिपदिक)
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
स्थिरेtwo firm (things) / firm
स्थिरे:
विशेषणम् (to an implied neuter dual ‘things’)
TypeAdjective
Rootस्थिर (विशेषण-प्रातिपदिक)
यत्whatever / that which
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
पर्शानेin/at the side; in the flank/adjacent place
पर्शाने:
अधिकरणम्
TypeAdjective/Noun
Rootपर्शान (विशेषण/नाम-प्रातिपदिक; RV: ‘पर्शान’ = पार्श्व/आश्रय/सम्बद्ध; here as locative)
पराभृतम्carried away / removed / taken off
पराभृतम्:
कर्म (that which is carried off/removed)
TypeParticiple
Rootपरि-√भृ (भृ धातु) → ‘पराभृत’ (कृदन्त; past passive participle)
वसुwealth / good
वसु:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (नपुं. प्रातिपदिक)
स्पार्हम्desirable / coveted
स्पार्हम्:
विशेषणम् (of ‘वसु’)
TypeAdjective
Rootस्पार्ह (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘स्पृह्’ इत्यर्थे ‘desirable’)
तत्that
तत्:
कर्म (correlative to earlier ‘यत्’)
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
आtowards / hither; forth
आ:
क्रियाविशेषणम् (directional/intensive)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring / bear (here)!
भर:
क्रिया (आह्वान/आदेशः)
TypeVerb
Root√भृ (भृ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.