Rig Veda 8.45.21: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 21

Sukta 8.45

Rishi: Unknown/Not specified in provided input (RV 8.45 traditionally attributed within the Kāṇva corpus; exact r̥ṣi requires external pada-anukramaṇī confirmation).

Devata: Indra

Chandas: Not specified in provided input (likely a common Indra-stotra meter in Book 8; requires metrical scan for certainty).

Samhita Patha (Devanagari)

स्तोत्रमिन्द्राय गायत पुरुनृम्णाय सत्वने । नकिर्यं वृण्वते युधि ॥

Transliteration

stótram índrāya gāyata puru-nṛ́mṇāya sátvane | nakír yaṁ vṛṇvate yudhí ||

Translation

ઇન્દ્ર માટે સ્તોત્ર ગાવો—અਨੇક પુરુષાર્થમય પરાક્રમો ધરાવનાર, વિજયી બળનું સ્વરૂપ; યુદ્ધના આંતરિક સંઘર્ષમાં તેને કોઈ પસંદ કરી વશ કરી શકતું નથી.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्तोत्रम्: a hymn of praise
• स्तोत्रम्: कर्म (गायत ‘sing’ का) / (वाक्ये कर्मरूपेण)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र- (स्तु ‘to praise’ > स्तोत्र ‘praise-hymn’)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र-

• गायत: sing (you all)!
• गायत: (आज्ञा) कर्तृ-प्रवर्तक; कर्ता = ‘यूयम्’ (अध्याहृत)
• Type: Verb
• Root: गै (गायति) ‘to sing’

• पुरुनृम्णाय: for the much-mighty (abounding in heroic strength)
• पुरुनृम्णाय: सम्प्रदान (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु- + नृम्ण- (नृम्ण ‘manly strength, heroic might’)

• सत्वने: for the strong/powerful one
• सत्वने: सम्प्रदान (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: सत्वन- (सत्वन्/सत्वन ‘strength, power; the strong one’)

• नकिः: no one
• नकिः: कर्ता (निषेधवाचकः ‘कोऽपि न’)
• Type: Indeclinable/Pronoun-like particle
• Root: नकिस् (न + किः)

• यम्: whom
• यम्: कर्म (वृण्वते ‘choose’ का)
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (relative pronoun)

• वृण्वते: chooses
• वृण्वते: कर्ता = (इन्द्रः) अध्याहृत; कर्म = यम्
• Type: Verb
• Root: वृ (वृणोति) ‘to choose’

• युधि: in battle
• युधि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: युध्- (युध् ‘battle’)