Rig Veda 8.41.2: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 2

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (praised with ancestral seer-traditions)

Samhita Patha (Devanagari)

तमू षु समना गिरा पितॄणां च मन्मभिः । नाभाकस्य प्रशस्तिभिर्यः सिन्धूनामुपोदये सप्तस्वसा स मध्यमो नभन्तामन्यके समे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.41.2

Transliteration

tam ū ṣu samanā girā pitṝṇāṃ ca manmabhiḥ | nābhākasya praśastibhir yaḥ sindhūnām upodaye sapta-svasā sa madhyamo nabhantām anyake same ||

Translation

તેને જ અમે સમાન ગીરા (એકસૂર સ્તુતિ) વડે, પિતૃઓના મન્મ (વિચાર-રૂપો) વડે સ્તવીએ છીએ; નાભાકની પ્રશસ્તિઓ વડે પણ—જે સિંધુઓના ઉદયે, સાત-સ્વસા પ્રવાહે, ઊઠે છે. તે મધ્યમ (મધ્યસ્થ) શક્તિ છે—પ્રકાશો અન્ય સમત્વમાં ઉછળો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊ: indeed, surely
• ऊ: —
• Type: Indeclinable
• Root: ऊ (निपात)

• षु: quickly; emphatic particle
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु (निपात)

• समाना: common, concordant
• समाना: कर्तृ (विशेषणरूपेण गीराः-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective
• Root: समाना (सम + अना/अन; विशेषण-प्रातिपदिक)

• गिरा: with a song/voice
• गिरा: करण
• Type: Noun
• Root: गिर् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• पितॄणाम्: of the Fathers (Pitṛs)
• पितॄणाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• मन्मभिः: with thoughts/intentions
• मन्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मन्मन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• नाभाकस्य: of Nābhāka
• नाभाकस्य: सम्बन्ध
• Type: Proper Noun
• Root: नाभाक (प्रातिपदिक; ऋषि/पुरुषनाम)

• प्रशस्तिभिः: with praises, laudations
• प्रशस्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: प्रशस्ति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सिन्धूनाम्: of the rivers/streams
• सिन्धूनाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• उपोदये: at the rising/dawning
• उपोदये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उपोदये (उप + उदय; प्रातिपदिक/भाव)

• सप्तस्वसा: the seven-sistered (one)
• सप्तस्वसा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सप्त-स्वसृ (समास; प्रातिपदिक)

• सः: he/that (one)
• सः: कर्तृ (सम्बन्धसूचकः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मध्यमः: the middle (one)
• मध्यमः: कर्तृ (यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम (विशेषण-प्रातिपदिक)

• नभन्ताम्: let them burst forth/shine
• नभन्ताम्: —
• Type: Verb
• Root: नभ् (धातु; ‘to burst forth/shine’—वैदिक प्रयोग)

• अन्यके: in/at another (place/occasion)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘other/another’)

• समे: in the same (level/place); together
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)