Rig Veda Sukta 34
Mandala 8Sukta 3418 Mantras

Sukta 34

Sukta 8.34

Rishi

Kāṇva lineage (explicitly referenced: ‘kaṇvasya’)

Devata

Indra

Chandas

likely Gāyatrī/Anuṣṭubh-like refrain structure; exact meter not provided in input

આ સૂક્ત ઇન્દ્રને તાત્કાલિક આમંત્રણ આપે છે: તે પોતાના પિંગળ અશ્વો સાથે આવે, સોમરસ સ્વીકારે, અને કણ્વ વંશીય ઋષિના સુઘડ રીતે રચાયેલા સ્તોત્રને શક્તિ આપે. વારંવાર આવતો ધ્રુવપદ ઇન્દ્રને “આદેશક ઋતના તે સ્વર્ગમાંથી” ઉપાસકના વર્તમાન ક્ષેત્રમાં ખેંચી લાવે છે; તે ઝડપી શક્તિઓને સ્થિર કરે અને ગતિને વિજયી, સત્યને ધારણ કરનાર શક્તિમાં ફેરવે—એવી પ્રાર્થના કરે છે.

Mantras

Mantra 1

एन्द्र याहि हरिभिरुप कण्वस्य सुष्टुतिम् । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે ઇન્દ્ર, હરિઓ (તવ તામ્રવર્ણ અશ્વો/શક્તિઓ) સાથે આવ; કણ્વના સુસંસ્કૃત સ્તુતિ પાસે નજીક આવ. આદેશક સત્યના તે દિવ્ય લોકથી, હે દિવાવસુ, અમારા અંદરના આ દિવ્ય લોકમાં યાત્રા કર.

Mantra 2

आ त्वा ग्रावा वदन्निह सोमी घोषेण यच्छतु । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

અહીં બોલતો ગ્રાવા (સોમપેષણ-પથ્થર) સોમના ઘોષ સાથે તને અહીં લાવે. આદેશક તે ઉચ્ચ દિવ્ય લોકથી, હે દિવાવસુ ઇન્દ્ર, અમારા આ દિવ્ય લોકમાં આવ.

Mantra 3

अत्रा वि नेमिरेषामुरां न धूनुते वृकः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

અહીં તેમની ગતિનો નેમિ (ચક્રનો કિનારો) અચળ છે; જેમ વરુ (વૃક) વિશાળતાને હલાવી શકતો નથી. દિવના તે નિયમકાર (શાસક) પાસેથી આ દિવમાં આવો, હે દિવાવસુ ઇન્દ્ર; અમામાં અચળ ગતિ સ્થાપો.

Mantra 4

आ त्वा कण्वा इहावसे हवन्ते वाजसातये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

કણ્વો તમને અહીં સહાય માટે બોલાવે છે, વાજસાતિ—બળની સમૃદ્ધિ જીતવા માટે. દિવના તે નિયમકાર (શાસક) પાસેથી આ દિવમાં આવો, હે દિવાવસુ ઇન્દ્ર; અમામાં બળની વિજયશ્રી સ્થાપો.

Mantra 5

दधामि ते सुतानां वृष्णे न पूर्वपाय्यम् । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે વೃಷણ (પરાક્રમી), હું તને સુત સોમ અર્પું છું—પૂર્વકાળની જેમ, પ્રથમ પાનયોગ્ય પેય. દિવના તે નિયમકાર (શાસક) પાસેથી આ દિવમાં આવો; અને પ્રાચીન આનંદ અમામાં બળ બની પ્રગટે.

Mantra 6

स्मत्पुरंधिर्न आ गहि विश्वतोधीर्न ऊतये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે ઇન્દ્ર, ત્વરિત-સિદ્ધિ આપતી સમૃદ્ધિઓથી યુક્ત, અમારા પાસે આવ; અમારી રક્ષા માટે સર્વદિશી બુદ્ધિ બની જા. તે દ્યૌલોકમાંથી અને તેની આજ્ઞાકારી શક્તિથી, પ્રકાશમય દ્યૌ તરફ યાત્રા કર—હે દિવાવસુ (દિવસની વિશાળતાના સ્વામી)—અને ઋતની ગતિને ધારણ કરાવતી સહાય અમને આપ.

Mantra 7

आ नो याहि महेमते सहस्रोते शतामघ । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે મહેમતે, અમારા પાસે આવ; હે સહસ્રોતે (હજારો સહાયોના દાતા), હે શતામઘ (સો દાનશક્તિઓના સ્વામી). તે દ્યૌલોકની આજ્ઞાકારી સત્તાથી, પ્રકાશમય દ્યૌ તરફ યાત્રા કર—હે દિવાવસુ—અને અમારી બનતરમાં રક્ષાકારક બળ પ્રગટ કર.

Mantra 8

आ त्वा होता मनुर्हितो देवत्रा वक्षदीड्यः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે ઈડ્ય (પૂજનીય) ઇન્દ્ર, માનવમાં સ્થાપિત હોતૃ (યજ્ઞપુરોહિત) તને અહીં દેવત્વ તરફ વહન કરશે. તે દ્યૌલોકની આજ્ઞાકારી વ્યવસ્થાથી, પ્રકાશમય દ્યૌ તરફ ગતિ કર—હે દિવાવસુ—અને અમારી ઉન્નતિ કરાવતી શક્તિરૂપે પ્રગટ થા.

Mantra 9

आ त्वा मदच्युता हरी श्येनं पक्षेव वक्षतः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

આ તને, મદમાં અચલ, તારા બે હરિ અશ્વો પાંખોવાળા શ્યેન જેમ પાંખે પાંખે વહન કરી અહીં લાવશે. તે દ્યુલોકના આદેશક શાસનમાંથી, હે દિવાવસુ, શક્તિની ઝડપી ઉડાનથી અમારી તેજોમય વિશાળતામાં આવી પહોંચ.

Mantra 10

आ याह्यर्य आ परि स्वाहा सोमस्य पीतये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

આ, હે આર્ય, ચારે તરફથી આવ; સ્વાહા—સોમના પાન માટે. તે દ્યુલોકના આદેશક શાસનમાંથી, હે દિવાવસુ, તેજોમય દ્યુમાં ગતિ કર અને અમામાં ઋતને ધારણ કરાવતો યથાર્થ આનંદ જગાવ.

Mantra 11

आ नो याह्युपश्रुत्युक्थेषु रणया इह । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

આમારી પાસે આવ, હે ઉપશ્રુતિ—જે નજીકથી સાંભળે છે; અમારા ઉક્થોમાં અહીં આનંદને ગુંજાવ. તે દ્યુલોકના આદેશક શાસનમાંથી, હે દિવાવસુ, તેજોમય દ્યુમાં ગતિ કર અને માનવ ક્ષેત્રમાં યથાર્થ હર્ષ સ્થાપિત કર.

Mantra 12

सरूपैरा सु नो गहि सम्भृतैः सम्भृताश्वः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

સરુપ (સમાનરૂપ) શક્તિઓ સાથે, હે દિવાવસો, તું અમારી પાસે ઝડપથી આવ; તારા અશ્વો સુયોજિત અને એકતામાં સંભૃત (એકત્રિત) થયેલા છે. અમુષ્ય દિવના શાસન (આદેશ)માંથી, તેજોમય દિવ તરફ ગમન કર અને અમારી શક્તિઓને ઋતાનુરૂપ, કાર્યક્ષમ એકત્વમાં ગોઠવી દે.

Mantra 13

आ याहि पर्वतेभ्यः समुद्रस्याधि विष्टपः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

પર્વતોમાંથી, સમુદ્રના અધિ-વિષ્ટપ (આધાર-આસન) પરથી, સર્વ ઉચ્ચ આસનોમાંથી તું અહીં આવ. અમુષ્ય દિવના શાસનથી, તેજોમય દિવ તરફ ગમન કર, અને અમને ઋતના દૃઢ સ્થાન સુધી ઉઠાવી સ્થિર કર.

Mantra 14

आ नो गव्यान्यश्व्या सहस्रा शूर दर्दृहि । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે શૂર, ગૌના તેજો અને અશ્વની શક્તિઓ—હજારોની સંખ્યામાં—અમને આપ; તેને અમારા અંદર દૃઢ અને ચિરંજીવ બનાવી દે. અમુષ્ય દિવના શાસનથી, તેજોમય દિવ તરફ ગમન કર અને આ ઐશ્વર્યને સ્થિર સિદ્ધિરૂપે સ્થાપિત કર.

Mantra 15

आ नः सहस्रशो भरायुतानि शतानि च । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

હે દિવાવસુ! અમારે માટે હજારોમાં—દસ હજારોએ, અને સૈંકડાઓમાં પણ—આયુત અને શતરૂપ સમૃદ્ધિઓ લઈને આવો. તે દિવ્ય લોકના આદેશક શાસનમાંથી, પ્રકાશમય દિવ્ય લોક તરફ ગતિ કરો; અને અમારી આંતરિક જીવનવ્યવસ્થામાં સમૃદ્ધિ ધર્મરૂપે સ્થિર થાઓ.

Mantra 16

आ यदिन्द्रश्च दद्वहे सहस्रं वसुरोचिषः । ओजिष्ठमश्व्यं पशुम् ॥

જ્યારે ઇન્દ્ર પણ અમારા દાન-યજ્ઞ તરફ આકર્ષિત થાય, ત્યારે વસુ-રોચિષ—પ્રકાશમય ધનો—હજારરૂપે અમારે આવે; અને અશ્વસમાન ઝડપી, અતિબળવાન ઓજસ્—વશમાં લઈ યાત્રામાં ઉપયોગી એવો પશુ-બળ—અમને પ્રાપ્ત થાય.

Mantra 17

य ऋज्रा वातरंहसोऽरुषासो रघुष्यदः । भ्राजन्ते सूर्या इव ॥

જે તેજસ્વી શક્તિઓ સીધી દોડે છે, પવન જેટલી વેગવંતી છે, ઉષાના અરુણ તેજથી રક્તિમ છે, અને રઘુ ગતિથી આગળ ધસી જાય છે—તે સૂર્યોની જેમ ઝળહળે છે; આંતરિક માર્ગને દૃશ્ય કરાવતી પ્રકાશશક્તિઓ.

Mantra 18

पारावतस्य रातिषु द्रवच्चक्रेष्वाशुषु । तिष्ठं वनस्य मध्य आ ॥

પારાવતથી આવતાં દાનોમાં, દોડતાં ચક્રોના અતિશય વેગવાળા પ્રવાહમાં—ત્યાં તું સ્થિર થા; વનના મધ્યમાં પ્રવેશ કર, જ્યાં આંતરિક અરણ્યની મધ્ય ગહનતા છે અને ગતિને શાસિત કરી શકાય છે.

Frequently Asked Questions

It asks Indra to come quickly with his tawny steeds, accept the Soma offering, and bring victorious, truth-sustaining strength into the worshipper’s present life and ritual.

It poetically describes a descent of power: the higher, orderly realm of ṛta is invited to manifest here—so the rite, mind, and life become aligned and energized.

On the surface it evokes chariot-speed and movement; inwardly it suggests stabilizing fast, restless energies by standing in a centered depth—the calm core from which action can be governed.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App