
Sukta 8.32
Kaṇva
Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
કાણ્વોનું આ સૂક્ત સોમપાન માટે ઇન્દ્રને આહ્વાન કરે છે અને તેણે સિદ્ધ કરેલા પરાક્રમોનું વર્ણન કરે છે; પ્રેરિત સ્તુતિગાન દ્વારા તેની વિજયશક્તિ અહીં પ્રગટ થાય એવી પ્રાર્થના કરે છે. સ્તુતિ, આહુતિ અને દેવપ્રતિસાદ—યજ્ઞવિધિની પરસ્પરતા અને પૂર્ણતાને તે વિશેષ રીતે ઉજાગર કરે છે, જેથી યજ્ઞમાં કંઈ પણ “અચુકવાયેલું” ન રહે અને ઉપાસકોને બળ, રક્ષણ અને વિજય પ્રાપ્ત થાય.
Mantra 1
प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥
હે કણ્વો, ઇન્દ્રના ઋજીષિણઃ—સીધા દોડતા બળના—કૃત કાર્યોને ગાથા દ્વારા પ્રગટ કરો; સોમના મદમાં તેમને ઉચ્ચારો.
Mantra 2
यः सृबिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम् । वधीदुग्रो रिणन्नपः ॥
યે ઉગ્ર ઇન્દ્રે સૃબિન્દને—અને પિપ્રુ નામના દાસ, અર્શનિ (સર્પ-લક્ષી)ને—વધ કર્યો, અને અપઃ (જળોને) ચીરીને મુક્ત કર્યા; એ જ ઇન્દ્રનું કર્મ છે.
Mantra 3
न्यर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बृहतस्तिर । कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥
તમે અર્બુદના વિષ્ટપ (દુર્ગ/આશ્રય)ને—મહા અવરોધના ફૂલેલા દેહને—પલટાવી પાડી દીધો; તેને ભેદવા માટે કરી દીધો. હે ઇન્દ્ર, આ જ તમારું પૌંસ્ય (પુરુષબળ) છે.
Mantra 4
प्रति श्रुताय वो धृषत्तूर्णाशं न गिरेरधि । हुवे सुशिप्रमूतये ॥
શ્રુત (સાંભળેલ) પ્રત્યે પ્રતિઉત્તરરૂપે, હું તમને માટે તેને હુવું છું—ધૃષત્, તૂર્ણાશ (ઝડપે ધસી આવનાર)ને, જાણે પર્વતની ઊંચાઈ પરથી. રક્ષાર્થે હું સુશિપ્ર (સુંદર હોઠવાળા) ઇન્દ્રને આહ્વાન કરું છું.
Mantra 5
स गोरश्वस्य वि व्रजं मन्दानः सोम्येभ्यः । पुरं न शूर दर्षसि ॥
સોમ્ય શક્તિઓથી આનંદિત થઈ તે ગાય અને અશ્વના વ્રજ (વાડા/આવરણ)ને વિસ્તારે છે; શૂરવીર સમે તે તેને દૃશ્ય કરે છે—જેમ કોઈ દુર્ગને પ્રગટ કરે તેમ—છુપાયેલું પ્રકાશ અને બળ અમારી નજરે લાવે છે.
Mantra 6
यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः । आरादुप स्वधा गहि ॥
જો મારો પિષિત (સુત) સોમ તને આનંદ આપે—જો તું મારા ઉકથ (સ્તુતિગીત)માં પણ સ્થાન ગ્રહણ કરે—તો સ્વધા અનુસાર નજીક આવ, અને અતિ નજીકથી અમામાં પ્રવેશ કર.
Mantra 7
वयं घा ते अपि ष्मसि स्तोतार इन्द्र गिर्वणः । त्वं नो जिन्व सोमपाः ॥
અમે તો તારા જ છીએ, ઇન્દ્ર, ગિર્વણ (પ્રેરિત વાણીના સ્વીકારક) — તારા સ્તોતારાઓ; હે સોમપા, અમને પ્રેર, જેથી બળ અને પ્રગતિની પૂર્ણતા પ્રાપ્ત થાય.
Mantra 8
उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम् । मघवन्भूरि ते वसु ॥
અને હે સર્વત્ર છલકાતા (સંરરાણ), અમને પોષક પરિપૂર્તિ—અવિનાશી, અક્ષય—લાવી આપો. હે મઘવન્, તમારું વસુ બહુ છે; તે અમારામાં ઢાળી દો.
Mantra 9
उत नो गोमतस्कृधि हिरण्यवतो अश्विनः । इळाभिः सं रभेमहि ॥
અને અમને ગોમત્ કર—પ્રકાશના કિરણોથી સમૃદ્ધ; હિરણ્યવત્ પણ—સુવર્ણ પરિપૂર્તિથી; અને અશ્વિનઃની અશ્વ-શક્તિઓથી યુક્ત. ઇળા-શક્તિઓ સાથે અમે પરિપૂર્તિને દૃઢપણે પકડી લઈએ.
Mantra 10
बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये । साधु कृण्वन्तमवसे ॥
અમે બૃબદુક્થ—વિસ્તૃત-વાણીવાળા સ્તોત્રના સ્વામી—ને હવામહે; સૃપ્રકરસ્ન, તેજસ્વી બળવંતને, ઊતયે—સહાય માટે; જે સારા ને યોગ્ય રીતે રચી, અમારાં અવસે—રક્ષણ માટે—કાર્ય કરે છે.
Mantra 11
यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कृणोति वृत्रहा । जरितृभ्यः पुरूवसुः ॥
જે શતક્રતુ, વૃત્રહા, સ્થિર સ્થિતિમાં પણ અચાનક માર્ગ રચી દે છે; જરિતૃઓ (સ્તુતિકારો) માટે તે પુરુવસુ—અનેક ધનોનો દાતા બને છે.
Mantra 12
स नः शक्रश्चिदा शकद्दानवाँ अन्तराभरः । इन्द्रो विश्वाभिरूतिभिः ॥
સ એ શક્ર પણ, દાનવાં—દાતા, અમારે માટે તેને પાર લાવી શકે છે, વચ્ચેના સંકટમાંથી ઉઠાવી લઈ જાય છે; ઇન્દ્ર સર્વ સહાયોથી અમને પાર પહોંચાડે છે.
Mantra 13
यो रायोऽवनिर्महान्त्सुपारः सुन्वतः सखा । तमिन्द्रमभि गायत ॥
જે રાયઃનો મહાન અવનિ—રક્ષક છે, સુપારઃ—સુ-તરણી, સોમ પીસનાર (સુન્વતઃ)નો સખા છે; તે ઇન્દ્રને ગાવો—તે સાથીને, જે અમને સલામત પાર ઉતારે છે.
Mantra 14
आयन्तारं महि स्थिरं पृतनासु श्रवोजितम् । भूरेरीशानमोजसा ॥
આગળ વધનાર એવા મહાન અને અડગ નેતાનું ગાન કરો—અંતરંગ ક્ષેત્રની લડાઈઓમાં શ્રવોજિત્ (કીર્તિ-વિજયી); પોતાના ઓજસથી ભૂરી (અપાર સમૃદ્ધિ)ના ઈશાન, અધિપતિ.
Mantra 15
नकिरस्य शचीनां नियन्ता सूनृतानाम् । नकिर्वक्ता न दादिति ॥
તેની શચીઓ (પ્રભાવશાળી ક્રિયાશક્તિઓ)નો કોઈ નિયંતાર નથી; તેની સૂનૃતા (સત્ય-પ્રકાશમય વાણી)ને કોઈ સીમા બાંધી શકતું નથી; અને કોઈ એમ કહી શકતું નથી—“તે આપતો નથી.”
Mantra 16
न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥
હવે ખરેખર સુન્વત (સોમ પિરસનાર) માટે બ્રહ્મ (પવિત્ર સ્તુતિ-વચન)નું કોઈ ઋણ રહેતું નથી; અને અર્પણ વિના સોમ પીતો નથી—ઋત (સત્યક્રમ)ના નિયમમાં યજ્ઞમાં કશુંય બાકી રહેતું નથી.
Mantra 17
पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत । ब्रह्मा कृणोत पन्य इत् ॥
પ્રશંસનીયને જ ગાવો; પ્રશંસનીય સ્તુતિઓ (ઉક્થ)નું પ્રચારણ કરો. બ્રહ્મા (પ્રેરિત વાણી)ને પણ પ્રશંસનીયરૂપે ઘડો—તેથી આંતરિક અર્પણ સુંદર અને અસરકારક બને.
Mantra 18
पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यवृतः । इन्द्रो यो यज्वनो वृधः ॥
પ્રશંસનીય છે તે, જે ફાટી નીકળ્યો છે—શત-સહસ્ર બળ-સમૃદ્ધિઓ જીતનાર. એ ઇન્દ્ર છે, જે યજમાનને વધારતો, અર્પણ કરનારને વૃદ્ધિ આપે છે.
Mantra 19
वि षू चर स्वधा अनु कृष्टीनामन्वाहुवः । इन्द्र पिब सुतानाम् ॥
હે ઇન્દ્ર, પોતાની સ્વધા (સ્વનિયમ) અનુસાર મનુષ્યોના ક્ષેત્રોમાં વિશાળ અને ઝડપી વિહર; તેમની આહ્વાનોને અનુસરી. હે ઇન્દ્ર, સુત સોમનું પાન કર—અમામાં તારા કાર્યને ધારણ કરાવતો આનંદ ગ્રહણ કર.
Mantra 20
पिब स्वधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा । उतायमिन्द्र यस्तव ॥
સ્વધાથી સમૃદ્ધ એવા લોકોના (સોમનું) પાન કર; અને તુગ્ર્ય સાથે રહેનારનું પણ. અને હે ઇન્દ્ર, આ અહીં જે તારો છે તેનું પણ પાન કર—તારા કર્મને અનુરૂપ અર્પિત સર્વ આનંદરસને સ્વીકાર.
Mantra 21
अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे । इमं रातं सुतं पिब ॥
પ્રજ્વલિત મન્યુથી દબાવનાર, અર્પણસ્થાને સુસજ્જ રીતે સોમ પિષનાર યજમાન પાસે સર્વ અવરોધોને વટાવી આવી જા; આ અર્પિત દાનરૂપે મૂકાયેલો પિષાયેલો સોમ પાન કર.
Mantra 22
इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनाँ अति । धेना इन्द्रावचाकशत् ॥
ત્રણ પરાવત—ત્રણ દૂર દિશાઓમાંથી આવી જા; પાંચ જનને વટાવી આવી જા. હે ઇન્દ્ર, પોષક તેજની ધારા તારા માટે નીચે નજર કરી ઝળહળી ઊઠી છે.
Mantra 23
सूर्यो रश्मिं यथा सृजा त्वा यच्छन्तु मे गिरः । निम्नमापो न सध्र्यक् ॥
જેમ સૂર્ય પોતાની કિરણરેખા પ્રસારે છે, તેમ મારી વાણી તને પકડી રાખે; જેમ જળો નીચાણ તરફ સીધા વહે છે, તેમ તે યોગ્ય સ્થાને તને અંદર ખેંચે.
Mantra 24
अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे । भरा सुतस्य पीतये ॥
હે અધ્વર્યવ, તેજસ્વી જડાવાળા વીર માટે સોમ સિંચ; દબાવેલો (સુત) સોમ તેના પાન માટે લાવ—જેથી દિવ્ય શક્તિ ભરાઈને આપણામાં વિજયરૂપે કાર્ય કરે.
Mantra 25
य उद्नः फलिगं भिनन्न्यक्सिन्धूँरवासृजत् । यो गोषु पक्वं धारयत् ॥
જેને જળોના અવરોધક આવરણને ફાડી નદીઓને નીચે તરફ મુક્ત પ્રવાહમાં છોડ્યાં; જે ગૌઓમાં પાકેલી સમૃદ્ધિને ધારણ કરતો રહ્યો—એ જ તે શક્તિ (ઇન્દ્ર) છે, જે આંતરિક બંધન તોડે અને પૂર્ણ લાભ સ્થાપે.
Mantra 26
अहन्वृत्रमृचीषम और्णवाभमहीशुवम् । हिमेनाविध्यदर्बुदम् ॥
તેણે વૃત્રને—ઋચિ-દૃષ્ટિમાં તીક્ષ્ણ એવા—વધ્યો; વણાયેલા જાળથી ફસાવનાર, સર્પ-વેધકને પટક્યો. હિમની તીક્ષ્ણ શક્તિથી તેણે અર્બુદને ભેદ્યો.
Mantra 27
प्र व उग्राय निष्टुरेऽषाळ्हाय प्रसक्षिणे । देवत्तं ब्रह्म गायत ॥
તમો માટે—ઉગ્ર, નિષ્ઠુર, અપરાજિત, અપ્રતિહત વિજયી—દેવદત્ત બ્રહ્મ (વાણી) ગાવો; જેથી પ્રેરિત સ્તુતિ તેની શક્તિને આહ્વાન કરી આપણામાં સક્રિય કરે.
Mantra 28
यो विश्वान्यभि व्रता सोमस्य मदे अन्धसः । इन्द्रो देवेषु चेतति ॥
સોમના અંધસના મદમાં જે સર્વ વ્રતો—કર્મના નિયમો—પર અભિગમ કરે છે અને તેમને આવરી ચાલે છે, તે ઇન્દ્ર દેવોમાં ચેતન થાય છે.
Mantra 29
इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या । वोळ्हामभि प्रयो हितम् ॥
અહીં તે બે હરિ—સધમાદ્ય (સામૂહિક આનંદના સહચર), સુવર્ણ-કેશવાળા—સ્થાપિત કરેલા પ્રયોગ (અર્પણ) તરફ વહન થઈ આવે; જેથી દેવશક્તિઓ આવીને અમારા આનંદને સિદ્ધિમાં સ્થાપિત કરે.
Mantra 30
अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥
અમારી તરફ, હે પુરુષ્તુત (ઘણાં દ્વારા સ્તુત), પ્રિયમેધ દ્વારા સ્તુત તે બે હરિ તને સોમપેય (સોમપાન) માટે વહન કરે; જેથી પ્રકાશની શક્તિ પ્રવેશી આનંદનો આસ્વાદ લઈને અમારી વિજય-ક્રિયામાં પ્રવર્તે.
The Kāṇvas begin by urging one another to proclaim Indra’s accomplished deeds through song, in the ecstasy of Soma (RV 8.32.1).
Praise intensifies into ritual precision: the hymn links inspired speech (brahman), offering, and the assured divine participation—stressing that the rite leaves no imbalance or ‘debt’ when properly performed (cf. RV 8.32.16).
Indra is vividly summoned to turn toward the worshippers, carried by the Harīs, to drink Soma—symbolizing the moment divine force arrives and becomes operative for victory (RV 8.32.30).
The hymn settles into confident expectation: because praise and offering are complete, Indra’s power will act—granting strength, protection, and successful outcomes to the pressers.
प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥arvāñcaṃ tvā… somapeyāya vakṣataḥ
It is a Kāṇva hymn inviting Indra to the Soma offering, praising his heroic deeds, and asking his power to act for protection, strength, and victory.
It expresses the Vedic idea of completeness in sacrifice: when praise (brahman) and offering are properly done, nothing remains unpaid or lacking, and divine response is assured within ṛta (right order).
The Harīs are Indra’s two tawny steeds (or powers) that carry him swiftly to the sacrifice; invoking them poetically signals Indra’s rapid arrival to drink Soma and help the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.