Sukta 32

Mantra 1

प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥

હે કણ્વો, ઇન્દ્રના ઋજીષિણઃ—સીધા દોડતા બળના—કૃત કાર્યોને ગાથા દ્વારા પ્રગટ કરો; સોમના મદમાં તેમને ઉચ્ચારો.

Mantra 2

यः सृबिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम् । वधीदुग्रो रिणन्नपः ॥

યે ઉગ્ર ઇન્દ્રે સૃબિન્દને—અને પિપ્રુ નામના દાસ, અર્શનિ (સર્પ-લક્ષી)ને—વધ કર્યો, અને અપઃ (જળોને) ચીરીને મુક્ત કર્યા; એ જ ઇન્દ્રનું કર્મ છે.

Mantra 3

न्यर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बृहतस्तिर । कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥

તમે અર્બુદના વિષ્ટપ (દુર્ગ/આશ્રય)ને—મહા અવરોધના ફૂલેલા દેહને—પલટાવી પાડી દીધો; તેને ભેદવા માટે કરી દીધો. હે ઇન્દ્ર, આ જ તમારું પૌંસ્ય (પુરુષબળ) છે.

Mantra 4

प्रति श्रुताय वो धृषत्तूर्णाशं न गिरेरधि । हुवे सुशिप्रमूतये ॥

શ્રુત (સાંભળેલ) પ્રત્યે પ્રતિઉત્તરરૂપે, હું તમને માટે તેને હુવું છું—ધૃષત્, તૂર્ણાશ (ઝડપે ધસી આવનાર)ને, જાણે પર્વતની ઊંચાઈ પરથી. રક્ષાર્થે હું સુશિપ્ર (સુંદર હોઠવાળા) ઇન્દ્રને આહ્વાન કરું છું.

Mantra 5

स गोरश्वस्य वि व्रजं मन्दानः सोम्येभ्यः । पुरं न शूर दर्षसि ॥

સોમ્ય શક્તિઓથી આનંદિત થઈ તે ગાય અને અશ્વના વ્રજ (વાડા/આવરણ)ને વિસ્તારે છે; શૂરવીર સમે તે તેને દૃશ્ય કરે છે—જેમ કોઈ દુર્ગને પ્રગટ કરે તેમ—છુપાયેલું પ્રકાશ અને બળ અમારી નજરે લાવે છે.

Mantra 6

यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः । आरादुप स्वधा गहि ॥

જો મારો પિષિત (સુત) સોમ તને આનંદ આપે—જો તું મારા ઉકથ (સ્તુતિગીત)માં પણ સ્થાન ગ્રહણ કરે—તો સ્વધા અનુસાર નજીક આવ, અને અતિ નજીકથી અમામાં પ્રવેશ કર.

Mantra 7

वयं घा ते अपि ष्मसि स्तोतार इन्द्र गिर्वणः । त्वं नो जिन्व सोमपाः ॥

અમે તો તારા જ છીએ, ઇન્દ્ર, ગિર્વણ (પ્રેરિત વાણીના સ્વીકારક) — તારા સ્તોતારાઓ; હે સોમપા, અમને પ્રેર, જેથી બળ અને પ્રગતિની પૂર્ણતા પ્રાપ્ત થાય.

Mantra 8

उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम् । मघवन्भूरि ते वसु ॥

અને હે સર્વત્ર છલકાતા (સંરરાણ), અમને પોષક પરિપૂર્તિ—અવિનાશી, અક્ષય—લાવી આપો. હે મઘવન્, તમારું વસુ બહુ છે; તે અમારામાં ઢાળી દો.

Mantra 9

उत नो गोमतस्कृधि हिरण्यवतो अश्विनः । इळाभिः सं रभेमहि ॥

અને અમને ગોમત્ કર—પ્રકાશના કિરણોથી સમૃદ્ધ; હિરણ્યવત્ પણ—સુવર્ણ પરિપૂર્તિથી; અને અશ્વિનઃની અશ્વ-શક્તિઓથી યુક્ત. ઇળા-શક્તિઓ સાથે અમે પરિપૂર્તિને દૃઢપણે પકડી લઈએ.

Mantra 10

बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये । साधु कृण्वन्तमवसे ॥

અમે બૃબદુક્થ—વિસ્તૃત-વાણીવાળા સ્તોત્રના સ્વામી—ને હવામહે; સૃપ્રકરસ્ન, તેજસ્વી બળવંતને, ઊતયે—સહાય માટે; જે સારા ને યોગ્ય રીતે રચી, અમારાં અવસે—રક્ષણ માટે—કાર્ય કરે છે.

Mantra 11

यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कृणोति वृत्रहा । जरितृभ्यः पुरूवसुः ॥

જે શતક્રતુ, વૃત્રહા, સ્થિર સ્થિતિમાં પણ અચાનક માર્ગ રચી દે છે; જરિતૃઓ (સ્તુતિકારો) માટે તે પુરુવસુ—અਨੇક ધનોનો દાતા બને છે.

Mantra 12

स नः शक्रश्चिदा शकद्दानवाँ अन्तराभरः । इन्द्रो विश्वाभिरूतिभिः ॥

સ એ શક્ર પણ, દાનવાં—દાતા, અમારે માટે તેને પાર લાવી શકે છે, વચ્ચેના સંકટમાંથી ઉઠાવી લઈ જાય છે; ઇન્દ્ર સર્વ સહાયોથી અમને પાર પહોંચાડે છે.

Mantra 13

यो रायोऽवनिर्महान्त्सुपारः सुन्वतः सखा । तमिन्द्रमभि गायत ॥

જે રાયઃનો મહાન અવનિ—રક્ષક છે, સુપારઃ—સુ-તરણી, સોમ પીસનાર (સુન્વતઃ)નો સખા છે; તે ઇન્દ્રને ગાવો—તે સાથીને, જે અમને સલામત પાર ઉતારે છે.

Mantra 14

आयन्तारं महि स्थिरं पृतनासु श्रवोजितम् । भूरेरीशानमोजसा ॥

આગળ વધનાર એવા મહાન અને અડગ નેતાનું ગાન કરો—અંતરંગ ક્ષેત્રની લડાઈઓમાં શ્રવોજિત્ (કીર્તિ-વિજયી); પોતાના ઓજસથી ભૂરી (અપાર સમૃદ્ધિ)ના ઈશાન, અધિપતિ.

Mantra 15

नकिरस्य शचीनां नियन्ता सूनृतानाम् । नकिर्वक्ता न दादिति ॥

તેની શચીઓ (પ્રભાવશાળી ક્રિયાશક્તિઓ)નો કોઈ નિયંતાર નથી; તેની સૂનૃતા (સત્ય-પ્રકાશમય વાણી)ને કોઈ સીમા બાંધી શકતું નથી; અને કોઈ એમ કહી શકતું નથી—“તે આપતો નથી.”

Mantra 16

न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥

હવે ખરેખર સુન્વત (સોમ પિરસનાર) માટે બ્રહ્મ (પવિત્ર સ્તુતિ-વચન)નું કોઈ ઋણ રહેતું નથી; અને અર્પણ વિના સોમ પીતો નથી—ઋત (સત્યક્રમ)ના નિયમમાં યજ્ઞમાં કશુંય બાકી રહેતું નથી.

Mantra 17

पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत । ब्रह्मा कृणोत पन्य इत् ॥

પ્રશંસનીયને જ ગાવો; પ્રશંસનીય સ્તુતિઓ (ઉક્થ)નું પ્રચારણ કરો. બ્રહ્મા (પ્રેરિત વાણી)ને પણ પ્રશંસનીયરૂપે ઘડો—તેથી આંતરિક અર્પણ સુંદર અને અસરકારક બને.

Mantra 18

पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यवृतः । इन्द्रो यो यज्वनो वृधः ॥

પ્રશંસનીય છે તે, જે ફાટી નીકળ્યો છે—શત-સહસ્ર બળ-સમૃદ્ધિઓ જીતનાર. એ ઇન્દ્ર છે, જે યજમાનને વધારતો, અર્પણ કરનારને વૃદ્ધિ આપે છે.

Mantra 19

वि षू चर स्वधा अनु कृष्टीनामन्वाहुवः । इन्द्र पिब सुतानाम् ॥

હે ઇન્દ્ર, પોતાની સ્વધા (સ્વનિયમ) અનુસાર મનુષ્યોના ક્ષેત્રોમાં વિશાળ અને ઝડપી વિહર; તેમની આહ્વાનોને અનુસરી. હે ઇન્દ્ર, સુત સોમનું પાન કર—અમામાં તારા કાર્યને ધારણ કરાવતો આનંદ ગ્રહણ કર.

Mantra 20

पिब स्वधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा । उतायमिन्द्र यस्तव ॥

સ્વધાથી સમૃદ્ધ એવા લોકોના (સોમનું) પાન કર; અને તુગ્ર્ય સાથે રહેનારનું પણ. અને હે ઇન્દ્ર, આ અહીં જે તારો છે તેનું પણ પાન કર—તારા કર્મને અનુરૂપ અર્પિત સર્વ આનંદરસને સ્વીકાર.

Mantra 21

अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे । इमं रातं सुतं पिब ॥

પ્રજ્વલિત મન્યુથી દબાવનાર, અર્પણસ્થાને સુસજ્જ રીતે સોમ પિષનાર યજમાન પાસે સર્વ અવરોધોને વટાવી આવી જા; આ અર્પિત દાનરૂપે મૂકાયેલો પિષાયેલો સોમ પાન કર.

Mantra 22

इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनाँ अति । धेना इन्द्रावचाकशत् ॥

ત્રણ પરાવત—ત્રણ દૂર દિશાઓમાંથી આવી જા; પાંચ જનને વટાવી આવી જા. હે ઇન્દ્ર, પોષક તેજની ધારા તારા માટે નીચે નજર કરી ઝળહળી ઊઠી છે.

Mantra 23

सूर्यो रश्मिं यथा सृजा त्वा यच्छन्तु मे गिरः । निम्नमापो न सध्र्यक् ॥

જેમ સૂર્ય પોતાની કિરણરેખા પ્રસારે છે, તેમ મારી વાણી તને પકડી રાખે; જેમ જળો નીચાણ તરફ સીધા વહે છે, તેમ તે યોગ્ય સ્થાને તને અંદર ખેંચે.

Mantra 24

अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे । भरा सुतस्य पीतये ॥

હે અધ્વર્યવ, તેજસ્વી જડાવાળા વીર માટે સોમ સિંચ; દબાવેલો (સુત) સોમ તેના પાન માટે લાવ—જેથી દિવ્ય શક્તિ ભરાઈને આપણામાં વિજયરૂપે કાર્ય કરે.

Mantra 25

य उद्नः फलिगं भिनन्न्यक्सिन्धूँरवासृजत् । यो गोषु पक्वं धारयत् ॥

જેને જળોના અવરોધક આવરણને ફાડી નદીઓને નીચે તરફ મુક્ત પ્રવાહમાં છોડ્યાં; જે ગૌઓમાં પાકેલી સમૃદ્ધિને ધારણ કરતો રહ્યો—એ જ તે શક્તિ (ઇન્દ્ર) છે, જે આંતરિક બંધન તોડે અને પૂર્ણ લાભ સ્થાપે.

Mantra 26

अहन्वृत्रमृचीषम और्णवाभमहीशुवम् । हिमेनाविध्यदर्बुदम् ॥

તેણે વૃત્રને—ઋચિ-દૃષ્ટિમાં તીક્ષ્ણ એવા—વધ્યો; વણાયેલા જાળથી ફસાવનાર, સર્પ-વેધકને પટક્યો. હિમની તીક્ષ્ણ શક્તિથી તેણે અર્બુદને ભેદ્યો.

Mantra 27

प्र व उग्राय निष्टुरेऽषाळ्हाय प्रसक्षिणे । देवत्तं ब्रह्म गायत ॥

તમો માટે—ઉગ્ર, નિષ્ઠુર, અપરાજિત, અપ્રતિહત વિજયી—દેવદત્ત બ્રહ્મ (વાણી) ગાવો; જેથી પ્રેરિત સ્તુતિ તેની શક્તિને આહ્વાન કરી આપણામાં સક્રિય કરે.

Mantra 28

यो विश्वान्यभि व्रता सोमस्य मदे अन्धसः । इन्द्रो देवेषु चेतति ॥

સોમના અંધસના મદમાં જે સર્વ વ્રતો—કર્મના નિયમો—પર અભિગમ કરે છે અને તેમને આવરી ચાલે છે, તે ઇન્દ્ર દેવોમાં ચેતન થાય છે.

Mantra 29

इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या । वोळ्हामभि प्रयो हितम् ॥

અહીં તે બે હરિ—સધમાદ્ય (સામૂહિક આનંદના સહચર), સુવર્ણ-કેશવાળા—સ્થાપિત કરેલા પ્રયોગ (અર્પણ) તરફ વહન થઈ આવે; જેથી દેવશક્તિઓ આવીને અમારા આનંદને સિદ્ધિમાં સ્થાપિત કરે.

Mantra 30

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥

અમારી તરફ, હે પુરુષ્તુત (ઘણાં દ્વારા સ્તુત), પ્રિયમેધ દ્વારા સ્તુત તે બે હરિ તને સોમપેય (સોમપાન) માટે વહન કરે; જેથી પ્રકાશની શક્તિ પ્રવેશી આનંદનો આસ્વાદ લઈને અમારી વિજય-ક્રિયામાં પ્રવર્તે.