Rig Veda 8.14.2: Mandala 8, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 8.14

Rishi: Unknown/unspecified in provided input

Devata: Indra (Śacīpati, Manīṣin)

Chandas: Likely Anuṣṭubh-like (needs scansion)

Samhita Patha (Devanagari)

शिक्षेयमस्मै दित्सेयं शचीपते मनीषिणे । यदहं गोपतिः स्याम् ॥

Transliteration

śíkṣeyam asmai dítsēyaṃ śácī-pate manīṣíṇe | yád aháṃ gó-patiḥ syām ||

Translation

હે શચીપતે ઇન્દ્ર! હું તેના માટે શીખું, હું તેને અર્પું—તે મનીષી (જ્ઞાની) માટે—જેથી હું ગોપતિ (ગૌઓ/કિરણોના સ્વામી), પ્રકાશિત સંપત્તિઓનો અધિપતિ બની શકું.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शिक्षेयम्: may I learn / may I practice
• शिक्षेयम्: Kartā (implicit ‘I’)
• Type: Verb
• Root: √शिक्ष् (शिक्षा/शिक्ष् ‘to learn, practice, train’)

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (pronoun)

• दित्सेयम्: may I wish to give / may I be ready to give
• दित्सेयम्: Kartā (implicit ‘I’)
• Type: Verb
• Root: √दा (ददाति) with desiderative stem दित्स- (‘wish to give’)

• शचीपते: O Śacīpati (Indra)
• शचीपते: Sambodhana
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: शची-पति (prātipadika; epithet of Indra: ‘lord of śacī/ शक्ति/ might’)

• मनीषिणे: to the wise one
• मनीषिणे: Sampradāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मनीषिन् (prātipadika ‘wise, thoughtful’)

• यत्: when / that
• यत्: (connective/relative; no independent kāraka)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (1st person pronoun)

• गोपतिः: (as) lord of cattle
• गोपतिः: Kartā / Predicate nominative
• Type: Noun
• Root: गो-पति (prātipadika ‘lord of cows/keeper of cattle’)

• स्याम्: may I be
• स्याम्: (copula; links subject ‘अहम्’ with predicate ‘गोपतिः’)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस् ‘to be’) — optative stem स्या-