Sukta 103

Mantra 1

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः । उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ॥

તે દર્શિત થયો—માર્ગનો સર્વોત્તમ શોધક—જેનામાં વ્રત (નિયમ-ધર્મ) સ્થાપિત છે. અમારી ગિરઃ (સ્તુતિ-વાણી) અગ્નિ પાસે નજીક જાય છે—સુજાત, આર્યના વર્ધન કરનાર; તે જ્વાલા જે ઋતના યોગ્ય ક્રમ તરફ ઉન્નત વૃદ્ધિને બળ આપે છે.

Mantra 2

प्र दैवोदासो अग्निर्देवाँ अच्छा न मज्मना । अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य सानवि ॥

અગ્નિ—દૈવોદાસ, દેવોને દાન આપનાર—પોતાની વિશાળતા સાથે દેવો તરફ આગળ વધે છે. માતા પૃથ્વીને અનુસરી તે સર્વત્ર વિસ્તરે છે; અને સ્વર્ગના શિખર-કાંઠે સ્થિર ઊભો રહે છે.

Mantra 3

यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥

જેનાથી પ્રજાઓ પોતાના કર્મો અને કાર્યોમાં ઉદ્દીપિત થાય છે. સહસ્રવિધ મેધા-સાધના સમાન, આત્માથી અને ધીઓ (અંતર્દૃષ્ટિઓ)થી અગ્નિની ઉપાસના કરો.

Mantra 4

प्र यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत् । स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम् ॥

હે અગ્નિ, જેને તું રાયિ (સમૃદ્ધિ) તરફ આગળ દોરી જાય છે—તે મર્ત્ય, જે તને, હે વસુ, અર્પણ કરે છે—તે વીરમાં પ્રાપ્ત કરે છે: ઉકથ-શંસિન (સ્તુતિ-વચન ઉચ્ચારનાર), આત્મબળે સમૃદ્ધ, સહસ્રપોષિણ (હજારગણી વૃદ્ધિ પોષનાર).

Mantra 5

स दृळ्हे चिदभि तृणत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति श्रवः । त्वे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ॥

સ દૃઢે ચિદ્ અભિ તૃણત્તિ—દૃઢપણે સ્થિર થયેલ પર પણ તે પ્રહાર કરી ભેદે છે; અર્વતાની (આગે ધપાવતી) શક્તિથી તે વાજ—બળની પૂર્ણતા—જીતે છે; અને અક્ષિતિ શ્રવઃ, અક્ષય યશ, સ્થાપે છે. હે પુરૂવસુ, દેવત્રા સદા—દૈવી લોકમાં સદાય—તારા માં અમે સર્વ વામાનિ, સર્વ ઇચ્છનીય વરદાનો, ધારણ કરી એકાગ્ર કરીએ છીએ.

Mantra 6

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् । मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्यग्नये ॥

યો વિશ્વા વસુ દયતે—સર્વ ધન-સંપત્તિ વહેંચે છે—જનાનાં મન્દ્રઃ, પ્રેરિત અને આનંદદાયક, એવો હોતૃ; તેને મધોર્ન પાત્રા, મધ જેવી પ્રથમ પાત્રો, અને અમારા સ્તોમા અસ્મૈ પ્ર યન્તિ—તેની તરફ આગળ વધે—અગ્નયે.

Mantra 7

अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः । उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम् ॥

અશ્વં ન ગીર્ભી રથ્યં—જેમ રથના અશ્વને ગીતોથી શણગારવામાં આવે છે—તેમ સુદાનવો દેવયવઃ, દેવને શોધતા દાતાઓ, સ્તુતિઓથી તને મર્મૃજ્યन्तે—પોલિશ કરે છે. હે દસ્મ વિશ્પતે, અદ્ભુત કુળપતિ, મઘોનાં રાધઃ—ઉદાર દાતાઓની દેન—અમને પર્ષિ, પાર ઉતાર; ઉભે તોકે તનયે—અમારા આત્મિક સંતાન અને દેહધારી સંતાન—બન્ને માટે.

Mantra 8

प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे । उपस्तुतासो अग्नये ॥

પ્ર મંહિષ્ઠાય ગાવો—ઋતાવ્ને, ઋતના જાણનાર અને ધારકને; તેજસ્વી જ્વાલાવાળા વિશાળને. સ્તુતિ લઈને નજીક આવનાર અમે અગ્નિને ઉપસ્તુતિ કરીએ છીએ.

Mantra 9

आ वंसते मघवा वीरवद्यशः समिद्धो द्युम्न्याहुतः । कुविन्नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यच्छा वाजेभिरागमत् ॥

અમારી પાસે મહિમાવાન મઘવા આવે છે—વીરબળ આપનાર યશસ્વી; પ્રજ્વલિત, દ્યુમ્ન માટે આહ્વાનિત. શું તેની સદા-નવી સુમતિ વાજ-શક્તિઓ સાથે સીધી અમારી તરફ નહીં આવે?

Mantra 10

प्रेष्ठमु प्रियाणां स्तुह्यासावातिथिम् । अग्निं रथानां यमम् ॥

પ્રિયોમાં પ્રેષ્ઠ એવા આ અતિથિને સ્તુતિ કરો—આગંતુક અગ્નિને; રથોના યમને, જે જોડે છે અને અમારી ગતિને નિયમિત કરે છે.

Mantra 11

उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥

જે પ્રજ્વલિત પણ છે અને સ્થાપિત પણ, જે જાણે છે અને જાણ કરાવે છે—ધનવાન, યજ્ઞયોગ્ય—તે પોતાના કર્મમાં ગતિ કરે છે અને વળે છે. જેના અવતરણમાં તરંગો દુસ્તર છે; છતાં પ્રકાશિત ધિયા વડે તેઓ વાજ, બળની પૂર્ણતા,ને ઇચ્છે છે.

Mantra 12

मा नो हृणीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः । यः सुहोता स्वध्वरः ॥

અમારો અતિથિ—વસુ, ધનસમૃદ્ધ અગ્નિ—અપમાનિત ન થાય; આ બહુ-પ્રશસ્ત છે—જે સુહોતૃ છે, સ્વધ્વર, યજ્ઞના સુવ્યવસ્થિત માર્ગનો અધિપતિ.

Mantra 13

मो ते रिषन्ये अच्छोक्तिभिर्वसोऽग्ने केभिश्चिदेवैः । कीरिश्चिद्धि त्वामीट्टे दूत्याय रातहव्यः स्वध्वरः ॥

હે વસુ, હે અગ્નિ, વાંકાં ઉચ્ચારોથી—કોઈપણ રીતે—કોઈ તને ઇજા ન કરે. કેમ કે ગાયક પણ તને દૂત્યકાર્ય માટે જ ઇચ્છે છે—રાતહવ્ય, હવિ અર્પણ કરનાર, સ્વધ્વર, સુવ્યવસ્થિત માર્ગવાળો.

Mantra 14

आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये । सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व स्वर्णरे ॥

હે અગ્નિ, મરુત્સખા, રુદ્રો સાથે સોમપાન માટે આવો. સોભર્યાઓની સુસજ્જ સ્તુતિ પાસે નજીક આવો; હે સ્વર્ણર, તેમાં આનંદિત થાઓ.