Rig Veda 8.102.9: Mandala 8, Sukta 102, Mantra 9

Sukta 8.102

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते । आ वाजैरुप नो गमत् ॥

Transliteration

ayáṁ víśvā abhi śríyo ’gnír devéṣu patyate | ā vājáir úpa no gamat ||

Translation

આ અગ્નિ સર્વ શ્રી-શોભાઓ પર અધિપતિ બની દેવોમાં વિહરે છે; વાજ—બળ અને વિજયવર્ધક સમૃદ્ધિઓ સાથે તે અમારી પાસે આવી પહોંચે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषण-रूपेण निर्देशः) / विषय-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्म (अभि इत्यस्य सह—‘towards/over’ इत्यर्थे) / लक्ष्य
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, over
• अभि: कर्म-प्रवृत्तिनिमित्त (दिशा/अभिमुखता) सहायक
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• श्रियः: splendours, prosperities
• श्रियः: कर्म (अभि सह) / लक्ष्य
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण (स्थाने/समूहे) / ‘among the gods’
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• पत्यते: moves/presses on, ranges
• पत्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु; ‘to fly/soar, rush’; वैदिके ‘to move/press on, be active’), आत्मनेपद-प्रयोगः

• आ: hither, to us
• आ: क्रिया-विशेषक (आगमन-दिशा/सम्प्राप्ति) सहायक
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वाजैः: with prizes, with might
• वाजैः: करण (साधन/सहचर) / ‘with prizes/strengths’
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• उप: near, up to
• उप: क्रिया-विशेषक (समीपगमन) सहायक
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान (प्राप्तव्यः) / ‘to us’
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गमत्: let him come / may he come
• गमत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)