Rig Veda 8.101.3: Mandala 8, Sukta 101, Mantra 3

Sukta 8.101

Rishi: Kāṇva tradition (probable for RV 8.101; exact seer not provided in input)

Devata: Mitra–Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verification needed)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र यो वां मित्रावरुणाजिरो दूतो अद्रवत् । अयःशीर्षा मदेरघुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.101.3

Transliteration

prá yó vā́m mitrā́varuṇā́jiro dūtó ádravat | áyaḥ-śīrṣā́ máder aghuḥ ||

Translation

હે મિત્ર-વરুণ, તમારો ત્વરિત દૂત આગળ દોડે છે; લોહશીર્ષવાળો, મદમાં હળવો ગતિમાન. આ પ્રેરણા અમારી ઇચ્છાને ઋતના નિયમમાં વહન કરે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-stem)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (2nd person pronoun)

• मित्रावरुणा: O Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: Sampradāna
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: मित्रावरुण (dvandva prātipadika: मित्र + वरुण)

• अजिरः: swift
• अजिरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अजिर (prātipadika)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दूत (prātipadika)

• अद्रवत्: ran, sped
• अद्रवत्: —
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु) with preverb आ- → आ-द्रु

• अयःशीर्षा: iron-headed
• अयःशीर्षा: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: अयःशीर्षन् (tatpuruṣa prātipadika: अयस् + शीर्षन्)

• मदेरघुः: swift in exhilaration (in the intoxication/rapture)
• मदेरघुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मदेरघु (prātipadika; compound: मदे + रघु)