Rig Veda 8.1.22 — Mandala 8, Sukta 1, Mantra 22
Sukta 8.1
Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition predominates in Maṇḍala 8; exact ṛṣi for 8.1 varies by Anukramaṇī—flagged as likely Kāṇva)
Devata: Indra (context) / the Deva who grants boons to the Soma-presser and praiser
Chandas: Gāyatrī (common in Indra hymns of Maṇḍala 8; flagged as probable)
Samhita Patha (Devanagari)
शेवारे वार्या पुरु देवो मर्ताय दाशुषे । स सुन्वते च स्तुवते च रासते विश्वगूर्तो अरिष्टुतः ॥
Transliteration
śévāre vā́ryā purú devó mártāya dāśúṣe | sá sunvaté ca stuvaté ca rāsate viśvá-gūrto ari-stutáḥ ||
Translation
શુભ અને રક્ષક એવા અનેક વરદાન દેવ દાશુષ (અર્પણ કરનાર) મર્ત્યને આપે છે; સવતા (સોમ પિષનાર) અને સ્તુવતા (સ્તુતિ કરનાર)ને તે દાન કરે છે—વિશ્વગૂર્ત (સર્વે દ્વારા પ્રશંસિત), અરીષ્ટુત (અહત નહિ, અપરાજિત) તે.
Word by Word
शेवारेkindly, gracious; beneficent
शेवारे:
विशेषणम् (कर्म/फल-विशेषणम्; दानस्य)
TypeAdjective
Rootशेव (प्रातिपदिक) / शेव- (विशेषण)
वार्याःchoice gifts, desirable boons
वार्याः:
कर्म (देय-वस्तूनि) / कर्मपदस्य विशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य (प्रातिपदिक) < वरी/वृ (वरणे) अथवा ‘वरणीय’ अर्थे
पुरुmany, abundant
पुरु:
विशेषणम् (वार्याः इत्यस्य)
TypeIndeclinable/Adjective
Rootपुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
देवःthe god (Indra)
देवः:
कर्तृ (रासते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मर्तायto the mortal
मर्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper/offerer
दाशुषे:
सम्प्रदान (मर्ताय इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Noun-like)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √दाश् (दान/यज्ञकर्मणि ‘to offer, worship’)
सःhe
सः:
कर्तृ (रासते इत्यस्य; देवः इत्यस्य पुनरन्वयः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
सुन्वतेto the Soma-presser
सुन्वते:
सम्प्रदान
TypeParticiple (Noun-like)
Rootसुन्वत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √सु (सोमसवने ‘to press (Soma)’)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
स्तुवतेto the praiser
स्तुवते:
सम्प्रदान
TypeParticiple (Noun-like)
Rootस्तुवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तुतौ ‘to praise’)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
रासतेgives, grants
रासते:
क्रिया (दानकर्म)
TypeVerb
Root√रा (दाने ‘to give, grant’)
विश्वगूर्तःpraised by all / universally acclaimed
विश्वगूर्तः:
कर्तृ-विशेषणम् (सः/देवः)
TypeAdjective
Rootविश्व-गूर्त (समास-प्रातिपदिक); गूर्त < √गॄ/गुर् (स्तुतौ/प्रशंसायाम्) ‘praised, welcomed’
अरिष्टुतःunharmed and unassailed; (lit.) not-to-be-hurt/praised as uninjured
अरिष्टुतः:
कर्तृ-विशेषणम् (सः/देवः)
TypeAdjective
Rootअ-रिष्टुत (समास/निषेध); रिष्टुत < √स्तु (स्तुतौ) ‘praised’; अ- = नञ्
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.