Sukta 57
Sukta 7.57
Vasiṣṭha (traditional attribution for much of Maṇḍala 7; specific hymn-level r̥ṣi not supplied in input)
Marutāḥ (the Maruts)
Triṣṭubh (probable for RV 7.57; verse appears in 4 pādas of ~11 syllables)
આ સૂક્ત મધુ-નામવાળા, બળથી ભરપૂર તોફાની દેવો એવા મરુતોની સ્તુતિ કરે છે. તેઓ યજ્ઞમાં ઉમંગથી ધસી આવે છે, દ્યાવા-પૃથ્વીને કંપાવી શકે છે અને છુપાયેલા સમૃદ્ધિના સ્ત્રોતોને પ્રગટ કરી શકે છે. ઉલ્લાસભર્યા આવાહન સાથે માનવીય ભૂલ માટે ક્ષમાયાચના કરતી સાવચેત વિનંતી પણ જોડાયેલી છે—તેમની વીજળી અને ક્રોધ દૂર રહે, અને તેમની અડગ શુભેચ્છા ઉપાસકોનું રક્ષણ કરે એવી પ્રાર્થના છે. અંતે, મરુતોને સર્વ દિશાઓમાંથી આવી સમુદાયના નેતાઓને બળ આપવા અને સૌને દીર્ઘકાલીન કલ્યાણથી રક્ષવા માટે આહ્વાન કરવામાં આવે છે.
Mantras
Mantra 1
मध्वो वो नाम मारुतं यजत्राः प्र यज्ञेषु शवसा मदन्ति । ये रेजयन्ति रोदसी चिदुर्वी पिन्वन्त्युत्सं यदयासुरुग्राः ॥
હે યજત્ર મરુતો, તમારું નામ જ મધુર મધ્વ સમાન છે; યજ્ઞોમાં તમે શવસા (બળ-તેજ) વડે ઉલ્લાસિત થઈ આગળ ધસી આવો. જે તમે વિશાળ બે રોદસી (દ્યાવા-પૃથિવી) ને પણ કંપાવી દો, તે ઉગ્રો, જ્યારે તમારી શક્તિઓને ગતિ આપો, ત્યારે ગુપ્ત ઉત્સ (સ્રોત) ને ફુલાવી દો.
Mantra 2
निचेतारो हि मरुतो गृणन्तं प्रणेतारो यजमानस्य मन्म । अस्माकमद्य विदथेषु बर्हिरा वीतये सदत पिप्रियाणाः ॥
કારણ કે મરુતો તો નિશ્ચયે નીચેતારઃ (સુજ્ઞ માર્ગદર્શક) છે; ગાન કરનાર યજમાનના મન્મ (વિચાર-સંકલ્પ) ને તેઓ પ્રણેતારઃ (આગે દોરનાર) બની આગળ વધારે છે. આજે અમારા વિદથેષુ (સભા-યજ્ઞોમાં) બર્હિઃ (પવિત્ર આસન) પર, પિપ્રિયાણાઃ (પ્રસન્ન થઈ), વીતયે (આસ્વાદ માટે) બેસો.
Mantra 3
नैतावदन्ये मरुतो यथेमे भ्राजन्ते रुक्मैरायुधैस्तनूभिः । आ रोदसी विश्वपिशः पिशानाः समानमञ्ज्यञ्जते शुभे कम् ॥
આ મરુતો જેવા બીજા નથી; જેમ આ છે તેમ કોઈ નથી. તેઓ સુવર્ણ રુક્મોના તેજથી, શસ્ત્રોથી અને પોતાની દેહધારી શક્તિઓથી ઝળહળે છે. સર્વરૂપ ઘડનાર, સર્વવર્ણી—તેઓ એક જ સમાન સૌંદર્યથી બે લોકો (રોદસી)ને શોભાવે છે, પ્રકાશમય આનંદ માટે.
Mantra 4
ऋधक्सा वो मरुतो दिद्युदस्तु यद्व आगः पुरुषता कराम । मा वस्तस्यामपि भूमा यजत्रा अस्मे वो अस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ॥
હે મરુતો, તમારી વીજળી અમારાથી દૂર રહે—જો માનવીય ભૂલથી અમે તમારાં વિરુદ્ધ કોઈ અપરાધ કર્યો હોય. હે યજનીય (પૂજનીય) દેવો, અમે તેમાં ન પડીએ. અમારે માટે તમારી સૌથી સ્થિર સુમતિ—સદ્બુદ્ધિ—હોય.
Mantra 5
कृते चिदत्र मरुतो रणन्तानवद्यासः शुचयः पावकाः । प्र णोऽवत सुमतिभिर्यजत्राः प्र वाजेभिस्तिरत पुष्यसे नः ॥
કૃત્ય પૂર્ણ થયું હોય તોય અહીં મરુતો ગર્જના કરે—અનવદ્ય, શુચિ, પાવક. હે યજનીય દેવો, સુમતિથી અમારું રક્ષણ કરો; બળની સમૃદ્ધિઓ (વાજ)થી અમને પાર ઉતારો, જેથી અમારું પોષણ—અસ્તિત્વ—પૂર્ણતામાં વધે.
Mantra 6
उत स्तुतासो मरुतो व्यन्तु विश्वेभिर्नामभिर्नरो हवींषि । ददात नो अमृतस्य प्रजायै जिगृत रायः सूनृता मघानि ॥
અને સ્તુતિ પામેલા મરુતો, હે નરો (વીરો), સર્વ નામો (અને શક્તિઓ) સાથે અમારી હવિષ્ય-આહુતિઓને વિસ્તારો. અમૃતત્વની પ્રજાના (ઉત્પત્તિ) માટે અમને દાન આપો; અને અમારા માટે રાયઃ—સૂનૃતા (સત્ય-વાણી) તથા મઘાનિ (ઉદાર સમૃદ્ધિઓ)—ને પકડી રાખો.
Mantra 7
आ स्तुतासो मरुतो विश्व ऊती अच्छा सूरीन्त्सर्वताता जिगात । ये नस्त्मना शतिनो वर्धयन्ति यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
હે સ્તુતિ પામેલા મરુતો, સર્વ પ્રકારની ઊતિ (સહાય) સાથે, સર્વ દિશાઓથી અમારા સૂરીઓ (પ્રકાશિત નેતાઓ) પાસે આવો. તમે, જે સ્વ-બળથી અમારી શક્તિઓને સો ગણી વધારતા હો—સદા સ્વસ્તિભિઃ (કલ્યાણ-સુરક્ષાઓ) વડે અમારું રક્ષણ કરો.
Frequently Asked Questions
The Maruts are a shining troop of storm and wind deities, known for thunder, lightning, swift movement, and protective help when properly invoked in the sacrifice.
Because their power is intense: the hymn admits that humans may err, and it seeks forgiveness and a safe, benevolent form of their energy rather than destructive force.
It asks them to come with help from every side, strengthen the community and its leaders, increase strength greatly, and protect everyone continually with well-being (svasti).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.