Rig Veda 7.36.4: Mandala 7, Sukta 36, Mantra 4

Sukta 7.36

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Indra (with Aryaman invoked as allied power within the verse)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

गिरा य एता युनजद्धरी त इन्द्र प्रिया सुरथा शूर धायू । प्र यो मन्युं रिरिक्षतो मिनात्या सुक्रतुमर्यमणं ववृत्याम् ॥

Transliteration

girā́ yá etā́ yunájadd hárī ta indra priyā́ su-ráthā śūra dhāyū́ | prá yó manyúṃ rírīkṣato minā́ty ā́ su-krátum aryámaṇaṃ vavṛtyā́m ||

Translation

જે કોઈ ગિરા (ઘડતી વાણી) વડે તારા માટે આ બે હરિ (તારા તેજસ્વી અશ્વો) જોડે છે, હે ઇન્દ્ર—પ્રિય, સુરથ, હે શૂર, ધાયુ (પોષક શક્તિઓના ધારક)—તે ઘા પહોંચાડવા ઇચ્છતી ક્રોધ-શક્તિને જીતે છે; અને અમને આર્યમણ તરફ વાળે છે—સુક્રતુ, સદિચ્છા અને કાર્યક્ષમ વિવેકની મહાન શક્તિ તરફ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गिरा: by/with (a) hymn, with speech
• गिरा: करण
• Type: Noun
• Root: गिर्- (स्त्री. प्रातिपदिक) / √गॄ (वाचि) (निरुक्त-संबन्ध)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एताः: these
• एताः: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• युनजत्: yoked, harnessed
• युनजत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √युज् (युजँ समाधौ/योजने)

• हरी: the two bay horses
• हरी: कर्म
• Type: Noun
• Root: हरि- (पुं. प्रातिपदिक)

• ते: thy, your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: इन्द्र- (पुं. प्रातिपदिक)

• प्रियाः: dear, beloved
• प्रियाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रिय- (विशेषण-प्रातिपदिक)

• सुरथाः: having good chariots / well-charioted
• सुरथाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-रथ- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; विशेषण-प्रातिपदिक)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: शूर- (पुं. प्रातिपदिक)

• धायू: O swift one / runner
• धायू: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (Vocative)
• Root: धायू- (पुं. प्रातिपदिक; ‘धावन्/धायिन्’ प्रकारः)

• प्र: forth, forward
• प्र: उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मन्युम्: wrath, fury
• मन्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्यु- (पुं. प्रातिपदिक)

• रिरिक्षतः: of one seeking to injure/diminish
• रिरिक्षतः: सम्बन्ध
• Type: Verb (Participle)
• Root: √रिक्ष्/√रिश् (रिक्षँ/रिशँ हिंसायाम्/क्षये; desiderative/intensive nuance in RV)

• मिनाति: he destroys, he diminishes
• मिनाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मि (मिनँ हिंसायाम्/क्षये)

• असुक्रतुम्: the ill-counselled / of bad resolve
• असुक्रतुम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अ- + सुक्रतु- (पुं. प्रातिपदिक)

• अर्यमणम्: Aryaman
• अर्यमणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्यमन्- (पुं. प्रातिपदिक; देवता/आदित्यः)

• ववृत्याम्: may I choose/seek, may I turn to
• ववृत्याम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृत् (वृतँ वरणे/वर्तने) — desiderative/precative formation in RV usage