Rig Veda 7.2.4: Mandala 7, Sukta 2, Mantra 4

Sukta 7.2

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Agni (with priestly actions around the barhis and havis)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु प्र वृञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ । आजुह्वाना घृतपृष्ठं पृषद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम् ॥

Transliteration

saparyávo bháramāṇā abhi-jñú prá vṛñjate námasā bárhir agnáu | ā́-juhvānā ghṛtá-pṛṣṭhaṃ pṛ́ṣad-vad ádhvaryavo havíṣā marjayadhvam ||

Translation

હે અધ્વર્યવો, અર્પણના સેવકો! સમજપૂર્વક હવિષ્ય લાવતા તમે નમસ્કારથી અગ્નિમાં બર્હિ (પવિત્ર આસન) વિસ્તારો. ઘૃતપૃષ્ઠ (ઘીનો તેજ ધરાવતું), કિરણોથી ચિતરાયેલું વેદિ/વેદિ-સ્થાન—તેને હવિષ્યથી ઉજ્જ્વળ કરો; અર્પણથી યજ્ઞને માર્જિત, પરિપૂર્ણ કરો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सपर्यवः: the worshippers/attendants
• सपर्यवः: कर्तृ
• Type: Noun (agent noun)
• Root: सपर्यु- (प्रातिपदिक; √सपर्य्/√सप् ‘to honor, serve’ से)

• भरमाणाः: bearing, carrying
• भरमाणाः: कर्तृ (सपर्यवः का विशेषण)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √भृ (भर्) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)

• अभिज्ञु: the knowing/skillful one (Agni)
• अभिज्ञु: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अभि- + √ज्ञा/√ज्ञ (to know) → अभिज्ञु- (प्रातिपदिक ‘knowing, skilled’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वृञ्जते: they spread/arrange
• वृञ्जते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृञ्ज् (to arrange/spread/prepare; ‘to set in order’)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस्- (प्रातिपदिक)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्- (प्रातिपदिक)

• अग्नौ: in/for Agni (at Agni’s rite)
• अग्नौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• आजुह्वानाः: offering, invoking
• आजुह्वानाः: कर्तृ (सपर्यवः का विशेषण)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: आ- + √हु (to pour/offer, invoke) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)

• घृतपृष्ठम्: whose back is ghee; ghee-backed
• घृतपृष्ठम्: कर्म (अभिज्ञु का विशेषण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: घृत- + पृष्ठ- (समास; प्रातिपदिक)

• पृषद्वत्: speckled, dappled
• पृषद्वत्: कर्म (अभिज्ञु का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पृषद्-वत् (वत्-प्रत्ययान्त; ‘speckled/variegated’)

• अध्वर्यवः: O Adhvaryu priests
• अध्वर्यवः: कर्तृ (सम्बोधनार्थे/कर्तृवाचक)
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक)

• हविषा: with the oblation
• हविषा: करण
• Type: Noun
• Root: हविस्- (प्रातिपदिक)

• मर्जयध्वम्: cleanse/adorn (yourselves/it)!
• मर्जयध्वम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृज् (to wipe, cleanse, adorn)