Rig Veda 6.46.6: Mandala 6, Sukta 46, Mantra 6

Sukta 6.46

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामुग्रमवसे चर्षणीसहं राजन्देवेषु हूमहे । विश्वा सु नो विथुरा पिब्दना वसोऽमित्रान्त्सुषहान्कृधि ॥

Transliteration

tvā́m ugrám ávase carṣaṇī-sáhaṃ rā́jan devéṣu hūmahe | víśvā su no vithurā́ pibdanā́ vaso 'mítrān su-sáhān kṛdhi ||

Translation

હે ઉગ્ર ઇન્દ્ર! સહાય માટે અમે તને દેવોમાં પોકારીએ છીએ—હે રાજન, જનસમૂહોને જીતનાર. અમારા માટે સર્વ વિથુરા (વિઘ્નકારક) શક્તિઓને વિખેરી દબાવી દે; હે વસો (સમૃદ્ધિના સ્વામી), શત્રુઓને સુસહાન્—સહેલાઈથી જીતાય એવા—બનાવ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उग्रम्: mighty, fierce
• उग्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अवसे: for help, for protection
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)

• चर्षणीसहम्: overpowering (all) peoples
• चर्षणीसहम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: चर्षणी-सह (समास; चर्षणी ‘men/peoples’ + सह ‘conquering/overpowering’)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• हूमहे: we invoke, we call
• हूमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु; √ह्वे ‘to call, invoke’)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सु: well, indeed
• सु: विशेषण (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (निपात/उपसर्ग-स्वरूप अव्यय)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विथुराः: impetuous, rushing
• विथुराः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विथुर (प्रातिपदिक; ‘shaking, impetuous, rushing’)

• पिब्दनाः: invigorating, refreshing
• पिब्दनाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: पिब्दन (प्रातिपदिक; RV-विशेष शब्दः—‘strengthening/refreshing, invigorating’ इत्यर्थे; √पिब्/√प्याय्-सम्बन्धो व्याख्येयः)

• वसो: O Vasu (wealth-giver)
• वसो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अमित्रान्: enemies
• अमित्रान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)

• सुषहान्: easily overpowering (them), very conquering
• सुषहान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-षह (समास; सु + षह ‘to endure/overcome’ → ‘well-overcoming’)

• कृधि: make (them), render
• कृधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु; √कृ ‘to make, do’)