Sukta 27
Sukta 6.27
Bharadvāja (Bārhaspatya lineage; traditional attribution for much of Maṇḍala 6)
Indra
Triṣṭubh (probable; RV 6.27 predominantly Triṣṭubh)
આ સૂક્ત ઇન્દ્રની મત્ત કરાવતી મહિમાના રહસ્યને તપાસે છે—સોમપ્રેરિત ઉલ્લાસ અને મિત્રતા તેને યુદ્ધમાં નિર્ણાયક વિજય કેવી રીતે અપાવે છે તે દર્શાવે છે. પછી શેષ અને વૃચીવંત જેવા શત્રુઓના વધ સહિતના સ્પષ્ટ વીરકૃત્યોનું સ્મરણ કરાવે છે. અંતે યાજ્ઞિક–પુરોહિતી પરિસરમાં રાજપોષકો ઉદાર દક્ષિણા આપે છે એવો પ્રસંગ આવે છે અને ઇન્દ્રની શક્તિને સમૃદ્ધિ, વૈભવ અને આશ્રયદાતૃત્વ સાથે જોડે છે.
Mantras
Mantra 1
किमस्य मदे किम्वस्य पीताविन्द्रः किमस्य सख्ये चकार । रणा वा ये निषदि किं ते अस्य पुरा विविद्रे किमु नूतनासः ॥
તેના મદ (ઉલ્લાસ)નું રહસ્ય શું? તેના પીત (સોમપાન)નું શું? ઇન્દ્રે સખ્યથી શું કાર્ય કર્યું? રણમાં નજીક બેસનારા (નિષદિ)એ તેને વિષે પુરાતન કાળથી શું જાણી લીધું—અને નૂતન અનુસંધાતાઓ હવે શું શોધે છે?
Mantra 2
सदस्य मदे सद्वस्य पीताविन्द्रः सदस्य सख्ये चकार । रणा वा ये निषदि सत्ते अस्य पुरा विविद्रे सदु नूतनासः ॥
તેનો મદ સત્ય છે, તેનું પીત (સોમપાન) સત્ય છે; સખ્યથી ઇન્દ્રે જે રચ્યું તે સત્ય છે. રણમાં નજીક બેસનારા (નિષદિ)એ તેને વિષે પુરાતનથી જે શોધ્યું તે સત્ય છે—અને નૂતન અનુસંધાતાઓ હવે જે પામે છે તે પણ સત્ય છે.
Mantra 3
नहि नु ते महिमनः समस्य न मघवन्मघवत्त्वस्य विद्म । न राधसोराधसो नूतनस्येन्द्र नकिर्ददृश इन्द्रियं ते ॥
હે મઘવન્ (દાનવીર) ઇન્દ્ર! તારી મહિમાનો સંપૂર્ણ પરિમાણ અમે જાણતા નથી; અને હે મઘવન્, તારા મઘવત્ત્વ—તારી દાનશીલતાની પણ પૂર્ણ જાણ નથી. હે ઇન્દ્ર! તારા સદા નવેસરથી પ્રગટતા રાધસ (સમૃદ્ધિ/દાન)ની સંપૂર્ણ ઇન્દ્રિય-શક્તિ કોઈએ કદી જોઈ નથી.
Mantra 4
एतत्त्यत्त इन्द्रियमचेति येनावधीर्वरशिखस्य शेषः । वज्रस्य यत्ते निहतस्य शुष्मात्स्वनाच्चिदिन्द्र परमो ददार ॥
હે ઇન્દ્ર! આ જ તારી તે પ્રસિદ્ધ ઇન્દ્રિય-સર્વાધિકાર શક્તિ છે, જેના દ્વારા તું વરશિખના શેષ (શેષા)ને સંહાર્યો. અને હે ઇન્દ્ર! તારા ફેંકાયેલા, પ્રહારક વજ્રના શુષ્મ (વીર્ય)માંથી ઊઠતા સ્વન—ગર્જનાથી પણ પરમ અવરોધ તૂટી પડે છે.
Mantra 5
वधीदिन्द्रो वरशिखस्य शेषोऽभ्यावर्तिने चायमानाय शिक्षन् । वृचीवतो यद्धरियूपीयायां हन्पूर्वे अर्धे भियसापरो दर्त् ॥
ઇન્દ્રે વરશિખના શેષને વધ કર્યો—પાછા વળનારને અને આગળ વધનારને શીખ આપતાં. હરિયૂપિયા ખાતે જ્યારે તેણે વૃચીવંતને પ્રહાર્યો, ત્યારે પ્રથમ અર્ધમાં શત્રુ ભયથી તૂટી પડ્યો અને પછી ભાગી ગયો.
Mantra 6
त्रिंशच्छतं वर्मिण इन्द्र साकं यव्यावत्यां पुरुहूत श्रवस्या । वृचीवन्तः शरवे पत्यमानाः पात्रा भिन्दाना न्यर्थान्यायन् ॥
યવ્યાવતીમાં, હે પુરુહૂત ઇન્દ્ર, યશ માટે તારી સાથે કવચધારી ત્રીસ સો યોદ્ધાઓ એકત્ર થયા. વૃચીવંતના પુરુષો આક્રમણ તરફ ધસી, પોતાના પાત્રો તોડી નાખી, હેતુ અધૂરા રહી, પાછા વળી ગયા.
Mantra 7
यस्य गावावरुषा सूयवस्यू अन्तरू षु चरतो रेरिहाणा । स सृञ्जयाय तुर्वशं परादाद्वृचीवतो दैववाताय शिक्षन् ॥
જેની બે ગાયો—લાલછાંયી અને સારા ચારા વડે સમૃદ્ધ—અંદર ફરતી, વારંવાર ચાટી રહે છે, તેણે તુર્વશને સૃઞ્જયને સોંપી દીધો; અને વૃચીવંત સામે દૈવવાતને શીખવાડતો રહ્યો.
Mantra 8
द्वयाँ अग्ने रथिनो विंशतिं गा वधूमतो मघवा मह्यं सम्राट् । अभ्यावर्ती चायमानो ददाति दूणाशेयं दक्षिणा पार्थवानाम् ॥
હે અગ્નિ, બે રથયોદ્ધા અને વીસ ગાયો—મઘવાન સમ્રાટ મને આપે છે. અભ્યાવર્તી અને ચાયમાન આ દાન અર્પે છે—પાર્થવાનાઓની એવી દક્ષિણા, જે ક્ષીણ કરવી કઠિન છે.
Frequently Asked Questions
It explores how Indra’s soma-inspired power and friendship help devotees, then illustrates this through battle victories and ends by linking Indra’s favor with generous ritual gifts (dakṣiṇā).
The questions highlight that Indra’s strength is not merely physical—it is a sacred, inspired force associated with soma and with the bond between Indra and his worshippers.
It refers to dakṣiṇā given by patrons to the priest/poet after successful rites, showing that divine protection and victory are expected to yield real-world prosperity and social support for ritual.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.