Rig Veda 6.19.3: Mandala 6, Sukta 19, Mantra 3
Sukta 6.19
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
पृथू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्माँ इन्द्राभ्या ववृत्स्वाजौ ॥
Transliteration
pṛthū́ karásnā bahulā́ gábhastī asmadryák sáṃ mimīhi śrávāṃsi | yū́theva paśváḥ paśupā́ damūnā́ asmā́n indrābhyā́ vavṛtsvā́jau ||
Translation
વિસ્તૃત હાથો અને પ્રચુર કિરણો સાથે, અમારી તરફ વળો અને પ્રેરિત શ્રવણની શક્તિઓને એકત્ર ગોઠવો। જેમ ઝુંડ, હે પશુપ, ગૃહપતિ, અમને આવરી લે; હે ઇન્દ્ર, યુદ્ધમાં અમને ચારે તરફથી રક્ષો।
Word by Word
पृथूbroad, wide
पृथू:
कर्म (श्रवांसि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपृथु- (प्रातिपदिक)
करस्नाwith (his) arms/hands
करस्ना:
करण
TypeNoun
Rootकरस्ना- (प्रातिपदिक; ‘हस्त/भुजा’सम्बद्ध)
बहुलाabundant, many
बहुला:
कर्म (श्रवांसि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबहुल- (प्रातिपदिक)
गभस्तीwith (his) hand/forearm; grasp
गभस्ती:
करण
TypeNoun
Rootगभस्ति- (प्रातिपदिक)
अस्मद्of us
अस्मद्:
सम्बन्ध (अस्मद्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यक्just, indeed (emphatic particle)
यक्:
—
TypeIndeclinable
Rootयक् (अव्यय/निपात; वेदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
मिमीहिmeasure out / apportion (for us)
मिमीहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√मा (मि/मिमीते; ‘मापने/निर्माणे’)
श्रवांसिfames, glories, renown
श्रवांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्- (प्रातिपदिक)
यूथाa herd, troop
यूथा:
उपमान (इव सह)
TypeNoun
Rootयूथ- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पश्वःcattle, beasts
पश्वः:
कर्तृ (ववृत्स्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपशु- (प्रातिपदिक)
पशुपाःherdsman, protector of cattle
पशुपाः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपशुपा- (प्रातिपदिक)
दमूनाhouse-lord; of the house (protector)
दमूना:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective
Rootदमून- (प्रातिपदिक; ‘गृहस्थ/दम-सम्बद्ध’)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग)
आhither, to
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
ववृत्स्वturn/come towards; choose (us)
ववृत्स्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते/वृणोति; वेदिक प्रयोगः ‘आवरणे/वरणे/वर्तने’)
आजौin the contest, in battle
आजौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआजि- (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.