Rig Veda 5.8.7: Mandala 5, Sukta 8, Mantra 7

Sukta 5.8

Rishi: Vasiṣṭha (probable for 5.8)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥

Transliteration

tvām agne pra-diva āhutaṁ ghṛtaiḥ sumnā-yavaḥ su-samidhā sam īdhire | sa vavṛdhāna oṣadhībhir ukṣito ’bhi jrayāṁsi pārthivā vi tiṣṭhase ||

Translation

હે અગ્નિ, પ્રદિવ (ઉચ્ચ સ્વર્ગ)માંથી આહૂત, ઘૃતથી સિંચાયેલ—સુમ્નાયવઃ (આનંદના શોધક) તને સુસમિધા (સારા ઇંધણ)થી પ્રજ્વલિત કરે છે. તું વૃદ્ધિ પામતો, ઔષધિઓથી સિંચાયેલ, પાર્થીવ અવરોધો અને પ્રતિરોધો ઉપર ઊભો રહે છે, તેમને પાર કરીને વિસ્તરે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रदिवः: from the lofty heaven / from on high
• प्रदिवः: अपादान
• Type: Noun
• Root: प्रदिव् (प्रातिपदिक; ‘उच्च/पूर्व दिव्’)

• आहुतम्: invoked/oblated (as one to whom offering is made)
• आहुतम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: आ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त, भूतकर्मणि)

• घृतैः: with ghee (clarified butter)
• घृतैः: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• सुम्नायवः: seekers of favor/blessing
• सुम्नायवः: कर्तृ
• Type: Noun (agent noun)
• Root: सुम्नायू (प्रातिपदिक; ‘सुम्न-इच्छु/सुम्न-याचक’)

• सुषमिधा: with good kindling / with well-prepared fuel
• सुषमिधा: करण
• Type: Adjective
• Root: सु-समिध् (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘समिध्’)

• सम्: together, fully
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• ईधिरे: they have kindled (thee) / they have set (the fire) ablaze
• ईधिरे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: इध्/एध् (धातु; ‘to kindle, to blaze’)

• सः: he (that one = Agni)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वावृधानः: growing, having grown strong
• वावृधानः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वृध् (धातु) → वावृधान (कृदन्त; लिट्-आभास/परिपूर्ण-वृद्धि, वर्तमानकाले प्रयुक्तः)

• ओषधीभिः: with plants/herbs
• ओषधीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• उक्षितः: sprinkled/anointed (nourished)
• उक्षितः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वक्ष्/उक्ष् (धातु; ‘to sprinkle, anoint, moisten’) → उक्षित (कृदन्त, भूतकर्मणि)

• अभि: towards, over, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• ज्रयांसि: the expanses/levels (wide spaces)
• ज्रयांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्रयस् (प्रातिपदिक; ‘open spaces/levels/expanses’, RV usage)

• पार्थिवा: earthly, terrestrial
• पार्थिवा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक; ‘earthly, terrestrial’)

• वि: apart, widely, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• तिष्ठसे: you stand / you take your stand
• तिष्ठसे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)