Rig Veda 5.79.10: Mandala 5, Sukta 79, Mantra 10
Sukta 5.79
Rishi: Syāvāśva Ātreya (traditional)
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī (traditional; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
एतावद्वेदुषस्त्वं भूयो वा दातुमर्हसि । या स्तोतृभ्यो विभावर्युच्छन्ती न प्रमीयसे सुजाते अश्वसूनृते ॥
Transliteration
etā́vad véd uṣas tvaṃ bhū́yo vā dātúm arhasi | yā stotṛ́bhyo vibhāvary ucchántī ná pramī́yase sujāte aśvasūnṛte ||
Translation
હે ઉષા, એટલું તો તું જાણે છે; છતાં વધુ આપવાને તું યોગ્ય છે. કારણ કે હે વિભાવરી, સ્તોતાઓ માટે પ્રકાશિત થતી તું કદી ક્ષીણ થતી નથી, ન તો નિષ્ફળ જાય છે. હે સુજાતે, અશ્વસૂનૃતે—વેગશક્તિ અને આનંદમય વાણી લાવનારી.
Word by Word
एतावत्so much; to this extent
एतावत्:
Karma (परिमाण/विषय-निर्देशः) — ‘इतना (ही)’
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootएतावत् (प्रातिपदिक) < एतद् + वत्
वेदुषःof the knower; of one who knows
वेदुषः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘(उस) जानने वाले का’
TypeNoun (agent/knower) / Adjective
Rootविद् (धातु) → वेदुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; परोक्ष/परिपूर्ण-ज्ञानवाचक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूयःmore; further
भूयः:
विशेषण (क्रियाविशेषण) — ‘और अधिक’
TypeIndeclinable (comparative adverb)
Rootभूयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/अधिक्यवाचक, अव्ययवत्)
वाor; indeed
वा:
सम्बन्धक (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
दातुम्to give
दातुम्:
प्रयोजन/कर्मप्रवृत्तिनिमित्त (तुमर्थ) — ‘देने’
TypeVerb (infinitive)
Rootदा (धातु) ‘देने’
अर्हसिyou are able/fit; you ought
अर्हसि:
मुख्यक्रिया
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु) ‘योग्य/समर्थ होना’
याwho; which
या:
Kartā (उच्छन्ती इत्यस्य) / सम्बन्धक
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोतृभ्यःto the praisers; to the worshippers
स्तोतृभ्यः:
Sampradāna (दाता-प्राप्ता) — ‘स्तुतिकर्तृभ्यः’
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक) < स्तु (धातु) + तृ (कर्तरि)
विभावरिO radiant one; O widely shining (Dawn)
विभावरि:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet) / Adjective
Rootविभावरि (प्रातिपदिक; उषसः विशेषणम्) < वि + भा (धातु ‘दीप्तौ’) + वरि/अरि (नामप्रत्यय)
उच्छन्तीrising; shining forth
उच्छन्ती:
Kartā (प्रमीयसे इत्यस्यापि सहवृत्ति/विशेषण)
TypeVerb-participle
Rootउद् + शम्/शा? (धातु: उच्छ्/उद्+छद्?; वैदिक ‘उच्छ्’ = ‘उदित/प्रकाशित होना’) → उच्छन्त् (वर्तमान कृदन्त)
नnot
न:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
प्रमीयसेyou diminish; you perish
प्रमीयसे:
मुख्यक्रिया (उषसि-सम्बोधनस्य)
TypeVerb
Rootप्र + मी (धातु) ‘मापन/क्षय/नाश’ (वैदिक प्रयोगे ‘क्षीयते/नश्यति’)
सुजातेO well-born; nobly born
सुजाते:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootसु + जात (कृदन्त/प्रातिपदिक) < जन् (धातु) + क्त (भूतकृदन्त)
अश्वसूनृतेO (Dawn) of good truth/true speech bringing horses; O possessor of horse-winning fair praise
अश्वसूनृते:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootअश्व + सूनृत (समास-प्रातिपदिक; उषसः विशेषणम्) ; सूनृत = ‘सत्य/सु-वचन’ (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.