Rig Veda 5.46.3: Mandala 5, Sukta 46, Mantra 3

Sukta 5.46

Rishi: Atri (Ātreya tradition)

Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with cosmic supports (Earth, Heaven, Mountains, Waters) explicitly invoked

Chandas: Jagatī (possible due to length; requires metrical verification—this verse is longer and may shift meter)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं स्वः पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वताँ अपः । हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं भगं नु शंसं सवितारमूतये ॥

Transliteration

indrāgnī́ mitrā́varuṇā́ditim svàr pṛthivī́ṃ dyā́ṃ marútaḥ párvatāṃ ápaḥ | huvè víṣṇuṃ pūṣáṇaṃ bráhmaṇas-pátiṃ bhágaṃ nú śáṃsaṃ savitā́ram ūtáye ||

Translation

હું ઇન્દ્ર-અગ્નિ, મિત્ર-વરુણ, અદિતિ, સ્વઃ (પ્રકાશમય લોક); પૃથ્વી અને દ્યૌ (આકાશ), મરુતો, પર્વતો, અપઃ (જળ)—ને આહ્વાન કરું છું. સહાય માટે હું વિષ્ણુ, પૂષણ, બ્રહ્મણસ્પતિ, ભગ, સ્તુતિ-વાણી (શંસ) અને સવિતૃને પણ બોલાવું છું.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्राग्नी: Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य) / सम्बोधनार्थ-प्रयोग
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• मित्रावरुणा: Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: मित्र + वरुण (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• अदितिम्: Aditi
• अदितिम्: कर्म (हुवे इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• स्वः: heaven (svarga)
• स्वः: कर्म (हुवे—आह्वान-विषयः)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर्/स्वः (अव्यय/नाम-प्रातिपदिक)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• द्याम्: the sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्म
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• पर्वतान्: mountains
• पर्वतान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• अपः: waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• हुवे: I invoke / I call
• हुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु) ‘आह्वाने’

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• पूषणम्: Pūṣan
• पूषणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पूषण् (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्पतिम्: Bṛhaspati (Lord of prayer)
• ब्रह्मणस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मणस् + पति (प्रातिपदिक) (षष्ठी-तत्पुरुष-समास)

• भगम्: Bhaga
• भगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• नु: now / indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• शंसम्: praise / hymn
• शंसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• सवितारम्: Savitar
• सवितारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• ऊतये: for aid / for protection
• ऊतये: सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘for help’)
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)