Rig Veda 5.41.9: Mandala 5, Sukta 41, Mantra 9

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Parvatas (Mountains) and Aptya (yajata figure; linked to watery/fire wisdom complex)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तुजे नस्तने पर्वताः सन्तु स्वैतवो ये वसवो न वीराः । पनित आप्त्यो यजतः सदा नो वर्धान्नः शंसं नर्यो अभिष्टौ ॥

Transliteration

tujé nas táne párvatāḥ santu sváitavo yé vásavo ná vīrā́ḥ | panitá āptyó yajatáḥ sádā no várdhān naḥ śáṃsaṃ náryo abhiṣṭáu ||

Translation

અમારા તુજ (આગળ ધકેલાતા પ્રયત્ન) માટે પર્વતો દૃઢ આધાર બને; વસુઓ સમા સ્વયંપ્રેરિત, વીર સમા. પનિત, આપ્ત્ય—યજનીય, આનંદનો જાગૃતક—સદા અમારી અભિષ્ટિ (અભિલાષા/શોધ)ની ઘડીએ પુરુષાર્થભર્યા શંસ (પ્રશંસાવચન)ને વધારતો રહે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तुजे: for strengthening; in the act of urging
• तुजे: अधिकारण (locative of purpose/occasion: ‘in/for strengthening’)
• Type: Noun (verbal noun/abstract)
• Root: तुज् (धातु; ‘to urge/impel, be strong’)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (possessor: ‘of us/our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• स्तने: on the breast
• स्तने: अधिकारण (locative: ‘at/on the breast’)
• Type: Noun
• Root: स्तन (प्रातिपदिक)

• पर्वताः: mountains
• पर्वताः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• स्वैतवः: the bright/white ones
• स्वैतवः: कर्तृ (in apposition to पर्वताः)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: स्वैतव (प्रातिपदिक; ‘white/bright ones’, epithet)

• ये: who
• ये: कर्तृ (introducing relative clause)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वसवः: the Vasus
• वसवः: कर्तृ (apposition to ये)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वीराः: heroes
• वीराः: कर्तृ (predicate-nominative)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• पनितः: the Paṇi (niggard/demon figure)
• पनितः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun
• Root: पनि (प्रातिपदिक)

• आप्त्यः: Āptya
• आप्त्यः: कर्तृ (in apposition to पनितः)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: आप्त्य (प्रातिपदिक; patronymic/epithet ‘Āptya’)

• यजतः: worshipping; sacrificing
• यजतः: कर्तृ (qualifying the subject)
• Type: Adjective/Participle
• Root: यज् (धातु)

• सदा: always
• सदा: अधिकारण (temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us
• नः: कर्म (object: ‘us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वर्धात्: let (him) increase; may (he) strengthen
• वर्धात्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)

• नः: our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• शंसम्: praise; hymn
• शंसम्: कर्म (object: ‘praise’)
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• नर्यः: the manly one
• नर्यः: कर्तृ (as epithet of the agent implied with वर्धात्)
• Type: Adjective
• Root: नर्य (प्रातिपदिक; ‘manly, belonging to men’)

• अभिष्टौ: in the invocation; in the praise
• अभिष्टौ: अधिकारण (locative: ‘in the invocation’)
• Type: Noun
• Root: अभिष्टु (प्रातिपदिक; ‘invocation, praise’)