Rig Veda 5.2.3 — Mandala 5, Sukta 2, Mantra 3
Sukta 5.2
Rishi: Atri (traditional for RV 5.2)
Devata: Agni (with Indra as implied standard of victorious power in the polemic)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
हिरण्यदन्तं शुचिवर्णमारात्क्षेत्रादपश्यमायुधा मिमानम् । ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत्किं मामनिन्द्राः कृणवन्ननुक्थाः ॥
Transliteration
hiraṇyá-dantaṃ śúci-varṇam ārā́t kṣétrād apaśyam ā́yudhā mimā́nam | dadā́nō asmai amṛ́taṃ vipṛ́kvat kíṃ mām anindrā́ḥ kṛṇavann anukthā́ḥ ||
Translation
ક્ષેત્રથી દૂરથી મેં તેને જોયો—સુવર્ણદંત, શુચિવર્ણ—આયુધો માપતો. તે તેને અમૃત તત્ત્વ આપે છે, દબાવીને બહાર કાઢે છે; તો પછી ઇન્દ્રવિહિન, અનુક્તિ (સ્તુતિ) વિહિન શક્તિઓ મારું શું કરી શકે?
Word by Word
हिरण्यदन्तम्having golden teeth (gold-tusked)
हिरण्यदन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहिरण्य-दन्त (प्रातिपदिक) अथवा बहुव्रीहि: हिरण्यं दन्ता यस्य
शुचिवर्णम्of bright/pure color
शुचिवर्णम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशुचि-वर्ण (प्रातिपदिक)
आरात्from nearby; at close range
आरात्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआरात् (निपात/अव्यय)
क्षेत्रात्from the field/ground
क्षेत्रात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
Kartā
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
आयुधाwith weapons
आयुधा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
मिमानम्measuring out; meting
मिमानम्:
कर्म
TypeVerb (participle)
Root√मा (माने/मिमाते; ‘to measure, mete out’)
ददानःgiving
ददानः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√दा (दाने)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अमृतम्immortality; ambrosia
अमृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
विपृक्वत्mingled; blended (as a mixed draught)
विपृक्वत्:
Karma
TypeAdjective/Indeclinable-like
Rootविपृक्वत् (प्रातिपदिक; ‘mixed, mingled’—विशेषण) अथवा अव्ययीभाव-प्राय प्रयोग
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम)
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअहम्/मद् (सर्वनाम)
अनिन्द्राःO (you) not-Indras; O non-Indra(-like ones)
अनिन्द्राः:
(Sambodhana)
TypeAdjective (vocative)
Rootअनिन्द्र (प्रातिपदिक; a-nindra ‘not Indra’, ‘without Indra’/‘non-Indra-like’)
कृणवन्they did/made
कृणवन्:
Kartā
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
अनुक्थाःin accord with the hymn; following the recitation
अनुक्थाः:
Kartā
TypeAdjective/Adverbial
Rootअनु-क्थ (प्रातिपदिक; ‘following the hymn/recitation’, ‘in accordance with the praise’)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.