Home›Rig Veda›Mandala 3›Sukta 53›Mantra 24
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 3.53.24: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 24

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Maṇḍala 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)

इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न प्रपित्वम् । हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं ज्यावाजं परि णयन्त्याजौ ॥

Transliteration

imá indra bharatásya putrā́ apapitváṃ cikitúr ná prapitvám | hinvánty aśvám áraṇaṃ ná nítyaṃ jyā́-vājaṃ pári nayanty ājāú ||

Translation

હે ઇન્દ્ર! ભરતના આ પુત્રોએ અપપિત્વ (પછડાવું) ન થવાની કળા શીખી છે, પ્રપિત્વ (અવનતિ)ની નહીં. તેઓ અરણ (અથાક) અશ્વને હાંકે છે, નિત્ય નિષ્ફળ થનારને નહીં; યુદ્ધમાં તેઓ જ્યાવાજ (ધનુષ્ય-બળવંત) પૂર્ણતાના બળને વિજય તરફ પરિભ્રમણ કરાવી નેતૃત્વ આપે છે.

Word by Word
इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (address)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
पुत्राःsons
पुत्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अपपित्वम्non-drinking / abstinence (from soma)
अपपित्वम्:
Karma
TypeNoun (abstract)
Rootअपपित्व (प्रातिपदिक; नपुंसक)
चित्even
चित्:
(निपात; emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
चिकितुःthey have perceived/understood
चिकितुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√चित् (चेतने) / √कित्?; here: perfect of √चित्
नnot
न:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
प्रपित्वम्drinking / participation in drinking (soma)
प्रपित्वम्:
Karma
TypeNoun (abstract)
Rootप्रपित्व (प्रातिपदिक; नपुंसक)
हिfor/indeed
हि:
(निपात; causal/asseverative)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
हिन्वन्तिthey drive/impel
हिन्वन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हिन्/√हि (प्रेरणे, गत्यर्थे)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
अरणम्swift/impetuous
अरणम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootअरण (प्रातिपदिक; नपुंसक/विशेषण-प्रयोगः)
नlike
न:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
नित्यम्constantly/always
नित्यम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeAdjective/Adverbial
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
ज्यावाजम्the bow-strong prize-winner (name/epithet, likely of the horse)
ज्यावाजम्:
Karma
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootज्यावाज (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः)
परिaround/about
परि:
(क्रियायोगे)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
नयन्तिthey lead
नयन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√नी (नयने)
आाजौin the contest/battle
आाजौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआाजि/आजि (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
←Previous Mantra
Next Mantra→

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play