
Sukta 3.50
Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Indra (Marutvat Indra)
Triṣṭubh (probable)
આ સંક્ષિપ્ત સૂક્તમાં મરુતવંત ઇન્દ્રનું આવાહન થાય છે—ઉતાવળિયો, સર્વવ્યાપી વૃષભ, જે મરુતો સાથે આવી સોમપાન કરે અને યજમાનને બળ આપે. તેમાં પ્રાર્થના છે કે અર્પણોથી ઇન્દ્ર પરિપૂર્ણ થાય, પરિપૂર્ણતાની “ગાયો” (કિરણો/ધન) પ્રદાન કરે, અને વૃત્રસમાન અવરોધોને સંહારે, જેથી સંઘર્ષમાં વિજય અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત થાય.
Mantra 1
इन्द्रः स्वाहा पिबतु यस्य सोम आगत्या तुम्रो वृषभो मरुत्वान् । ओरुव्यचाः पृणतामेभिरन्नैरास्य हविस्तन्वः काममृध्याः ॥
ઇન્દ્રઃ સ્વાહા—જેના સોમને તે આહ્વાન સાંભળી આવીને પીવે, તે મરુતો સાથે તુમ્ર (ઉત્કટ) વૃષભ સમાન આવે. ઓરુવ્યચાઃ (વિસ્તૃત-વ્યાપક) તે આ અન્નૈઃ (આહુતિ-આહાર)થી પરિપૂર્ણ થાઓ; અને આ હવિષથી, તનુમાં આત્માનો કામ (ઇચ્છા) સિદ્ધ થાઓ.
Mantra 2
आ ते सपर्यू जवसे युनज्मि ययोरनु प्रदिवः श्रुष्टिमावः । इह त्वा धेयुर्हरयः सुशिप्र पिबा त्वस्य सुषुतस्य चारोः ॥
હે ઇન્દ્ર! તારી પાસે હું બે સેવક શક્તિઓને વેગ માટે જોડું છું—જેનાથી તું દૂરના દિવ્ય આકાશમાંથી આજ્ઞાપાલન (શ્રુષ્ટિ) પ્રગટ કરાવે છે. અહીં, હે સુશિપ્ર (સુંદર હોઠવાળા), તારા હરિ (તામ્રવર્ણ ઘોડા) તને સ્થાને સ્થાપિત કરે; આ સુસુત (સારા રીતે પિચડાયેલ) મનોહર સોમનો નિશ્ચયે પાન કર.
Mantra 3
गोभिर्मिमिक्षुं दधिरे सुपारमिन्द्रं ज्यैष्ठ्याय धायसे गृणानाः । मन्दानः सोमं पपिवाँ ऋजीषिन्त्समस्मभ्यं पुरुधा गा इषण्य ॥
ગો (પ્રકાશ-કિરણો) દ્વારા તેમણે સુપાર (સુગમ માર્ગવાળા) ઇન્દ્રને પરમ અધિપત્ય માટે સ્થાપિત કર્યો, સ્તુતિથી તેને સ્થિર થવા માટે ગાતા. હે ઋજીષિન્ (તામ્રબળના ધારક)! સોમ પીને આનંદિત થઈ, અમારે માટે પુરુધા—ઘણા ગો, અનેક પ્રકાશ-કિરણો—સમૃદ્ધિથી એકત્ર કર.
Mantra 4
इमं कामं मन्दया गोभिरश्वैश्चन्द्रवता राधसा पप्रथश्च । स्वर्यवो मतिभिस्तुभ्यं विप्रा इन्द्राय वाहः कुशिकासो अक्रन् ॥
અમારા આ કામને ગો (પ્રકાશ-કિરણો) અને અશ્વો દ્વારા, તથા ચન્દ્રવત (પ્રકાશમય) રાધસ (સમૃદ્ધિ) વડે આનંદિત કર; તેને વિસ્તૃત કર. સ્વર્યવઃ—સૂર્યલોકના શોધક—વિપ્રોએ પોતાની મતિઓથી તારા માટે વાહન રચ્યું; કુશિકોએ ઇન્દ્ર માટે વહનશક્તિ (વાહઃ) બનાવી.
Mantra 5
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
અમારા કલ્યાણ માટે અમે મઘવાન ઇન્દ્રને આહ્વાન કરીએ છીએ—આ સંઘર્ષના આ પીડનમાં, વાજસાતિ (વિજય-પ્રાપ્તિ)માં સર્વોત્કૃષ્ટ નરતમને. સમત્સુ (યુદ્ધોમાં) સહાય માટે સાંભળનાર, ઉગ્ર સહાયક—વૃત્રણિ (અવરોધો)ને ઘાત કરનાર અને ધનો (ધન-ખજાના)નો સંપૂર્ણ વિજેતા—એવો ઇન્દ્ર અમને પ્રાપ્ત થાઓ.
The hymn invokes Indra, specifically “Marutvat Indra,” Indra accompanied by the Maruts (storm-gods), asking him to come, drink Soma, and help the worshipper.
It asks Indra to accept Soma and offerings, grant fullness and prosperity (including the “cows” as wealth and rays of light), and remove obstacles like Vṛtra so victory is gained.
“Cows” can mean actual cattle as wealth, but the verse also uses the common Vedic symbolism of cows as rays of light—powers of illumination and increase that Indra gathers for the devotees.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.