
Sukta 3.35
Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3 general attribution; Sukta 35 also in Viśvāmitra collection)
Indra
Triṣṭubh (probable)
આ સ્તુતિ ઇન્દ્રને સોમપાન માટેની તાત્કાલિક આમંત્રણ-વાણી છે: તેના પીળાશિયા અશ્વોને રથમાં જોડવા બોલાવવામાં આવે છે અને તેને ઝડપથી આવી બર્હિસ પર પાથરેલા, પિષિત સોમનો પાન કરવા વિનંતી થાય છે. કવિ ઇન્દ્રને સર્વથી પુરુષાર્થવાન, લૂંટ-લાભનો વિજેતા તરીકે સ્તવે છે, જે વૃત્રસમાન અવરોધોને ચકનાચૂર કરે છે; અને તેની પાસે વિજય, સ્પર્ધાઓમાં રક્ષણ, તથા ધન-સંપત્તિ એકત્ર થવાની પ્રાર્થના કરે છે.
Mantra 1
तिष्ठा हरी रथ आ युज्यमाना याहि वायुर्न नियुतो नो अच्छ । पिबास्यन्धो अभिसृष्टो अस्मे इन्द्र स्वाहा ररिमा ते मदाय ॥
હે બે હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વો, રથમાં જોડાયેલા, દૃઢ ઊભા રહો; વાયુ પોતાના નિયુત્ (રથદળ) સાથે જેમ આવે તેમ અમારી પાસે આવો. અમારા માટે દબાવી કાઢેલું સોમરસ-સાર પીવો. હે ઇન્દ્ર, સ્વાહા—આ અમે તને તારા આનંદ અને પરાક્રમમય મદ માટે અર્પીએ છીએ.
Mantra 2
उपाजिरा पुरुहूताय सप्ती हरी रथस्य धूर्ष्वा युनज्मि । द्रवद्यथा सम्भृतं विश्वतश्चिदुपेमं यज्ञमा वहात इन्द्रम् ॥
પુરુહૂત (ઘણાં દ્વારા આહ્વાનિત) માટે નજીક અને ઝડપી એવા આ બે હરિ અશ્વોને હું રથના ધુરા પર જોડું છું. સર્વ દિશાઓથી એકત્ર કરેલા સંભાર જેવી દોડતાં, આ યજ્ઞ પાસે ઇન્દ્રને અહીં વહન કરીને લાવો.
Mantra 3
उपो नयस्व वृषणा तपुष्पोतेमव त्वं वृषभ स्वधावः । ग्रसेतामश्वा वि मुचेह शोणा दिवेदिवे सदृशीरद्धि धानाः ॥
હે બે વૃષણ (બળવાન) તપુષ્પા (તેજ-શક્તિના પાનકર્તા), અમને નજીક લઈ જાઓ; અને તું પણ, હે વૃષભ, સ્વધાવાન (સ્વશક્તિસંપન્ન), રક્ષા કર. અશ્વો ચરે; અહીં લાલિમાવાળી જોડીને છોડી દો. દિવસે દિવસે તને અનુરૂપ એવા ધાન્યો ભક્ષણ કર.
Mantra 4
ब्रह्मणा ते ब्रह्मयुजा युनज्मि हरी सखाया सधमाद आशू । स्थिरं रथं सुखमिन्द्राधितिष्ठन्प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥
બ્રહ્મણાની શક્તિથી, બ્રહ્મયુજા (પવિત્ર વાણીથી જોડાયેલા) એવા તારા બે હરિ અશ્વોને હું જોડું છું—સધમાદ (સામૂહિક આનંદ) માટેના ઝડપી સખા. હે ઇન્દ્ર, સ્થિર અને સુખદ રથ પર દૃઢપણે અધિષ્ઠિત થા; જાણનાર, વિદ્વાન બની સોમ પાસે આવી પહોંચ.
Mantra 5
मा ते हरी वृषणा वीतपृष्ठा नि रीरमन्यजमानासो अन्ये । अत्यायाहि शश्वतो वयं तेऽरं सुतेभिः कृणवाम सोमैः ॥
તારા બે હરિ—વૃષણ (બળવાન), વીતપૃષ્ઠ (વિસ્તૃત પીઠવાળા)—ને અન્ય યજમાનોએ અટકાવી ન રાખે. તેમને વટાવીને સદૈવ અમારી તરફ આવી જા; કારણ કે તારા માટે અમે સુત સોમોથી યોગ્ય સમૃદ્ધિ તૈયાર કરીએ છીએ.
Mantra 6
तवायं सोमस्त्वमेह्यर्वाङ्छश्वत्तमं सुमना अस्य पाहि । अस्मिन्यज्ञे बर्हिष्या निषद्या दधिष्वेमं जठर इन्दुमिन्द्र ॥
આ સોમ તારો છે; હે ઇન્દ્ર, સદૈવ ફરી ફરી અમારી તરફ અહીં આવી જા, પ્રસન્ન મનથી, અને તેનો પાન કર. આ યજ્ઞમાં બર્હિષ (પવિત્ર આસન) પર બેસીને, આ ઇન્દુ—પ્રકાશબિંદુ—ને તારા જઠરમાં સ્થાપિત કર.
Mantra 7
स्तीर्णं ते बर्हिः सुत इन्द्र सोमः कृता धाना अत्तवे ते हरिभ्याम् । तदोकसे पुरुशाकाय वृष्णे मरुत्वते तुभ्यं राता हवींषि ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા માટે પવિત્ર બર્હિ (યજ્ઞાસન) પાથરાયું છે; સોમ પિષાયો છે; તારા બે હરિ (તામ્રવર્ણ ઘોડા/શક્તિઓ) માટે ભક્ષણાર્થે ધાણા તૈયાર કરાયા છે. હે બહુશક્તિશાળી વૃષ્ણ, મરુતો સાથે યુક્ત, તે જ ચેતનાના ધામમાં નિવાસ કરનાર તને આ હવિષ્યો અર્પિત છે.
Mantra 8
इमं नरः पर्वतास्तुभ्यमापः समिन्द्र गोभिर्मधुमन्तमक्रन् । तस्यागत्या सुमना ऋष्व पाहि प्रजानन्विद्वान्पथ्या अनु स्वाः ॥
આ (સોમ) ને નરો—પર્વતો અને આપઃ—હે ઇન્દ્ર, ગોભિઃ (કિરણો/ગાયો) સાથે મધુમંત બનાવી, એકસાથે તારા માટે રચ્યા છે. સુમનાથી આવીને, હે ઋષ્વ (ઉન્નત) એક, પી; પ્રજાને જાણનાર, વિદ્વાન બની, તારી પોતાની પથ્યા (યોગ્ય) માર્ગોને અનુસરી ચાલ.
Mantra 9
याँ आभजो मरुत इन्द्र सोमे ये त्वामवर्धन्नभवन्गणस्ते । तेभिरेतं सजोषा वावशानोऽग्नेः पिब जिह्वया सोममिन्द्र ॥
હે ઇન્દ્ર, સોમમાં જેમને તું ભાગીદાર કર્યો તે મરુતો—જેઓએ તને વધાર્યો અને તારો ગણ (સમૂહ) બન્યા—તેમની સાથે, સજોષા (એકમન) અને ઉત્સુક બની, અગ્નિની જિહ્વાથી આ સોમ પી, હે ઇન્દ્ર.
Mantra 10
इन्द्र पिब स्वधया चित्सुतस्याग्नेर्वा पाहि जिह्वया यजत्र । अध्वर्योर्वा प्रयतं शक्र हस्ताद्धोतुर्वा यज्ञं हविषो जुषस्व ॥
હે ઇન્દ્ર, સ્વધા-શક્તિથી પિચડાયેલો સોમ પાન કર; અથવા, હે યજત્ર, અગ્નિની જિહ્વાથી તેને પાન કર. અથવા, હે શક્ર, અધ્વર્યુકે પોતાના હાથથી જે અર્પ્યું છે તેને સ્વીકાર; અથવા, હોતૃ પાસેથી યજ્ઞ ગ્રહણ કર અને હવિષમાં આનંદ માન.
Mantra 11
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
અમારા કલ્યાણ માટે અમે આ સંઘર્ષના ભારમાં, વાજસાતિમાં સર્વથી પુરુષાર્થવાન એવા દાનવીર ઇન્દ્રને આહ્વાન કરીએ છીએ. જે અમને સાંભળે છે, સહાય માટે યુદ્ધોમાં ઉગ્ર બને છે, વૃત્રો (અવરોધકો)ને સંહાર કરે છે, અને ધનોનો સંજિત—સંગ્રાહક વિજયી છે.
It invites Indra to the Soma sacrifice, asks him to drink the pressed Soma, and requests his help for victory, protection in conflicts, and prosperity.
The tawny steeds (harī) are a standard sign of Indra’s swift arrival; calling them emphasizes speed, readiness, and the god’s immediate response to the ritual summons.
On the outer level it refers to Indra defeating hostile powers that block success; inwardly it symbolizes breaking inner resistance—fear, inertia, and limitation—so strength and clarity can flow.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.