Rig Veda 3.32.1: Mandala 3, Sukta 32, Mantra 1

Sukta 3.32

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32)

Devata: Indra (Soma-pati)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र सोमं सोमपते पिबेमं माध्यंदिनं सवनं चारु यत्ते । प्रप्रुथ्या शिप्रे मघवन्नृजीषिन्विमुच्या हरी इह मादयस्व ॥

Transliteration

índra sómaṃ somapate píba imáṃ mā́dhyandinaṃ sávanaṃ cā́ru yát te | praprúthyā śípre maghavann ṛjīṣin vimúcyā hárī ihá mādayasva ||

Translation

હે ઇન્દ્ર, સોમપતિ, આ સોમ પીઓ—આ મધ્યંદિન સવન, જે તને મનોહર છે. હે મઘવન, નૃજીષિન (પવિત્ર પાનથી સમૃદ્ધ), ગાલો ભરાવી, તારા બે હરિ (રથના અશ્વ/શક્તિઓ)ને વિમોચ્ય (અન્યોક) કરીને, અહીં આ મદમાં આનંદ કર.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सोमपते: O lord of Soma
• सोमपते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोमपति (प्रातिपदिक)

• पिब: drink
• पिब: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म (विशेषण-रूपेण सोमम्)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• माध्यंदिनम्: midday
• माध्यंदिनम्: कर्म (विशेषण-रूपेण सवनम्/सोमम्)
• Type: Adjective
• Root: माध्यंदिन (प्रातिपदिक; मध्यंदिन-सम्बद्ध)

• सवनम्: pressing; Soma-offering
• सवनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• चारु: pleasant; lovely
• चारु: कर्म (विशेषण-रूपेण सवनम्)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: (सम्बन्ध/यद्-तद्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you; of you
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रप्रुथ्या: having spread/expanded forth
• प्रप्रुथ्या: (क्रियाविशेषण; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र-√प्रथ्/पृथ् (धातु; ‘विस्तार/प्रसार’), क्त्वा-प्रत्ययान्त रूप (वेदिक)

• शिप्रे: O (you) of the two jaws/cheeks
• शिप्रे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शिप्र (प्रातिपदिक)

• मघवन्: O bountiful one
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• ऋजीषिन्: O bearer of the r̥jīṣa (straw/filter); O r̥jīṣin
• ऋजीषिन्: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: ऋजीषिन् (प्रातिपदिक)

• विमुच्य: having unyoked/released
• विमुच्य: (क्रियाविशेषण; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: वि-√मुच् (धातु)

• हरी: the two bay steeds
• हरी: कर्म
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• मादयस्व: rejoice; be exhilarated
• मादयस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मद् (धातु)