Rig Veda 3.30.2: Mandala 3, Sukta 30, Mantra 2

Sukta 3.30

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription)

Devata: Indra (with Agni as co-present ritual power)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

न ते दूरे परमा चिद्रजांस्या तु प्र याहि हरिवो हरिभ्याम् । स्थिराय वृष्णे सवना कृतेमा युक्ता ग्रावाणः समिधाने अग्नौ ॥

Transliteration

ná te dūrḗ paramā́ cid rájāṃsy ā́ tu prá yāhi harivo hári-bhyām | sthirā́ya vṛ́ṣṇe sávānā kṛtémā́ yuktā́ grā́vāṇaḥ samidhānḗ agnáu ||

Translation

હે હરિવો (ઇન્દ્ર), તારા માટે પરમ લોક પણ દૂર નથી; તેથી આગળ વધ, તારા બે હરિ (તામ્ર/પીળાશ) અશ્વો સાથે. સ્થિર વૃષભ માટે સોમના સવનો તૈયાર કરાયા છે; અગ્નિ પ્રજ્વલિત થતો હોય ત્યાં સમિધામાં યુક્ત ગ્રાવાણ (પેષણ-પથ્થરો) જોડાયેલા છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• दूरे: far away
• दूरे: अधिकारण (adverbial location)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: दूर

• परमा: highest, supreme
• परमा: विशेषण (to implied ‘गति/स्थिति’ or to ‘रजांसि’ by sense)
• Type: Adjective
• Root: परम

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित्

• रजांसि: spaces, regions (heavens)
• रजांसि: कर्म (with implied verb of reaching/going) / or विषय
• Type: Noun
• Root: रजस्

• अतः: therefore / from there
• अतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अतः

• तु: but, indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: प्र

• याहि: go, come
• याहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (याति)

• हरिवः: O you who have tawny steeds (Indra)
• हरिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: हरिवत् (हरि+वत्)

• हरिभ्याम्: with the two tawny (horses/steeds)
• हरिभ्याम्: करण
• Type: Noun
• Root: हरि

• स्थिराय: for the firm/steadfast
• स्थिराय: सम्प्रदान (purpose/for) (to ‘वृष्णे’)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर

• वृष्णे: for the Bull (mighty one, Indra)
• वृष्णे: सम्प्रदान
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषन्

• सवनानि: pressings, Soma-rites
• सवनानि: कर्म (things prepared/offered) / or विषय
• Type: Noun
• Root: सवन

• कृते: when prepared / having been made
• कृते: अधिकारण (temporal) / हेतु
• Type: Participle
• Root: कृ (कृत)

• इमा: these
• इमा: कर्म/विषय (referring to ‘सवनानि’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• युक्ताः: yoked, harnessed, set in place
• युक्ताः: कर्तृ (of implied ‘(सन्ति)’ / describing ‘ग्रावाणः’)
• Type: Participle
• Root: युज् (युक्त)

• ग्रावाणः: pressing-stones
• ग्रावाणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ग्रावन्

• समिधाने: while being kindled
• समिधाने: अधिकारण (locative/temporal) (with ‘अग्नौ’)
• Type: Participle
• Root: सम्+इध् (समिधान)

• अग्नौ: in/at the fire
• अग्नौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अग्नि