Rig Veda 2.40.6: Mandala 2, Sukta 40, Mantra 6

Sukta 2.40

Rishi: Gṛtsamada (and/or the Gṛtsamada lineage)

Devata: Pūṣan, Soma, and Aditi (composite closing benediction)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

धियं पूषा जिन्वतु विश्वमिन्वो रयिं सोमो रयिपतिर्दधातु । अवतु देव्यदितिरनर्वा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Transliteration

dhíyaṃ pūṣā́ jinvatu viśvamínvo rayíṃ sómo rayipátir dadhātu | ávatu devy áditiḥ anarvā́ bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||

Translation

વિશ્વને પ્રેરનાર પૂષા અમારી ધી (અંતર્દૃષ્ટિ)ને પ્રબળ કરે; રયિના સ્વામી સોમ અમારા અંદર રયિ (સમૃદ્ધિ) સ્થાપે. અચૂક, દિવ્ય અદિતિ અમને રક્ષે; સુવીરાઓથી સમૃદ્ધ થઈ અમે વિદથ (સભા/યજ્ઞસભા)માં બૃહત્—વિશાળ સત્ય—ઉચ્ચારીએ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धियाम्: thought, prayer (hymn/thought)
• धियाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक: धि-)

• पूषा: Pūṣan (the god Pūṣā)
• पूषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पूषन् (प्रातिपदिक)

• जिन्वतु: may (he) quicken / impel
• जिन्वतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जिव्/जिन्व् (धातु: जिन्व् ‘to quicken, set in motion, invigorate’)

• विश्वम्: all, wholly
• विश्वम्: कर्म/क्रियाविशेषण
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इन्वः: impelling, furthering
• इन्वः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: इन्व (प्रातिपदिक; ‘impelling, furthering’)

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• रयिपतिः: lord of wealth
• रयिपतिः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Noun
• Root: रयि-पति (समास; प्रातिपदिक)

• दधातु: may (he) place / bestow
• दधातु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• अवतु: may (she) protect
• अवतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु: अव् ‘to protect, help’)

• देवी: the goddess
• देवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: कर्तृ (देवी-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• अनर्वा: uninjuring, harmless
• अनर्वा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अनर्वन्/अनर्वा (प्रातिपदिक; ‘not harming, uninjuring’)

• बृहद्वदेम: may we speak greatly / speak lofty (words)
• बृहद्वदेम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)

• विदथे: in the rite/assembly
• विदथे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly, rite, worship’)

• सुवीराः: having good heroes/sons; strong in heroes
• सुवीराः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (समास; प्रातिपदिक)